Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia sportu

21 stycznia 2019

NR 35 (Styczeń 2019)

Czy nauczyciel wychowania fizycznego powinien byćdobrym psychologiem?

0 136

Raport Najwyższej Izby Kontroli z lipca 2010 roku wskazuje, że już w szkole podstawowej regularnie nie ćwiczy około 17% uczniów, a w szkołach średnich sięga już niemal jednej trzeciej (32%). Wychowujemy pokolenie Polaków, którzy nie dostrzegają wartości w aktywności fizycznej, ani nie odnajdują radości w prowadzeniu aktywnego trybu życia. A przecież nie od dziś wiadomo, że aktywność fizyczna to podstawa zdrowia, a wychowanie fizyczne wyposaża w niezbędne umiejętności życiowe, m.in. współpraca, radzenie sobie z porażkami, realizacja celów.

Dlaczego młodzi Polacy tak niechętnie uczestniczą w zajęciach z wychowania fizycznego? Jakie umiejętności powinien posiadać nauczyciel wychowania fizycznego, aby sobie z tym radzić? 

  • Dzieci kształtowane są przez wzorce, które stanowią: najbliższa rodzina, przyjaciele, znajomi, media. Mniej lub bardziej świadomie przyswajają to, co jest dookoła nich. Tak tworzy się system wartości. Jeśli zatem rodzina dziecka woli spędzić wolny czas przed telewizorem, to trudno oczekiwać od niego, że nagle zapała miłością do sportu – chyba, że z pozycji kanapy. Postawa rodziców jest tutaj kluczowa. Dzieci z natury są ciekawe świata. Od małego słyszą tylko „nie biegaj, bo się przewrócisz”, albo „po co się męczyć?”. Mimo dobrych intencji dorosłych, efekt nie jest dla dzieci korzystny, ponieważ człowiek z natury jest stworzony do ruchu. Jeśli szkoła jest dwa kroki od domu, wcale nie trzeba dowozić ich samochodem. Codzienna aktywność fizyczna buduje fundament do ćwiczeń, także w innych kontekstach. Najgorsze jest wypisywanie zwolnień z lekcji wychowania fizycznego. W szczególności, jeśli są to powody, które wcale nie dyskwalifikują ich dzieci z ćwiczeń! To rodzicielskie wzorce kreują obraz sportu w oczach dziecka. Nawyki nabyte na wczesnym etapie życia jest potem bardzo trudno zmienić. Pierwsze dziesięć lat życia jest w tej kwestii najważniejsze.
  • Zajęcia z wychowania fizycznego nierzadko postrzegane są przez młodych ludzi jako nieciekawe. Brakuje w nich innowacji i różnorodności. Zmiana dla dzieci i młodzieży jest czymś zupełnie normalnym, ale przez to ekscytacja czymś nowym trwa krócej. Dlatego bardzo ważne jest, aby lekcje wychowania fizycznego miały nieograniczony repertuar i były prowadzone z pasją. Postawa i pasja nauczyciela są tutaj bardzo istotne.
  • Na czas nauki w szkole przypada trudny okres dojrzewania człowieka. Mierzą się z nim wszyscy nauczyciele, zwłaszcza nauczyciele wychowania fizycznego. Nierzadko jest tak, że samo przebranie stroju w nieprzystosowanym do tego miejscu powoduje opór wobec ćwiczeń. Pod okres dojrzewania zalicza się też zmiana proporcji ciała, brak koordynacji ruchowej, za czym często idzie lęk przed wyśmianiem i odrzuceniem. W przypadku dziewcząt może pojawić się też przeświadczenie, że podczas ćwiczeń fizycznych wyglądają nieatrakcyjnie.
  • Motywację do ćwiczeń odbiera brak sportowych sukcesów albo chociaż odczuwanych postępów. Jeśli ktoś próbuje jakiegoś ćwiczenia i nie wychodzi mu to przez kilka prób, negatywnie wpływa to na jego poczucie własnej skuteczności na lekcjach wf, a co za tym idzie, obniża pewność siebie. A skoro nie jest się w czymś dobrym, to po co się dalej starać? Lepiej nie ćwiczyć.

Co zatem może nauczyciel?

Bardzo ważne jest, aby nauczyciel poznał potrzeby i oczekiwania swoich uczniów. Jeśli brakuje tej znajomości wobec zajęć z wychowania fizycznego, to może warto o nie zapytać? Z uczniami warto rozmawiać. Taki dialog wyjdzie tylko na dobre. Nauczyciel będzie miał większą satysfakcję i poczucie spełnienia z dobrze wykonywanego zawodu, a uczeń chętniej przyjdzie na takie zajęcia, które on sam także współtworzył i był za nie odpowiedzialny. 

Obecnie istnieje rozporządzenie, zgodnie z którym nauczyciele wf-u mają obowiązek oceniać nie wynik, a postęp, wysiłek oraz zaangażowanie. Czy rzeczywiście tak się dzieje? A co, jeśli ktoś wkłada mnóstwo wysiłku i pracy, stara się, ale nie osiąga postępów?

Warto zbudować na lekcji odpowiedni klimat motywacyjny, czyli środowisko tworzone przez określone sytuacje kierujące cele działań danej osoby. Klimat ten w dużej mierze kreuje w głowie ucznia kryteria sukcesu, porażki i satysfakcji, a także więzi z innymi ludźmi. Można powiedzieć, że wpływa na system wartości. Klimat motywacyjny, skupi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy