Dołącz do czytelników
Brak wyników

Gimnastyka na lekcjach WF

21 stycznia 2019

NR 35 (Styczeń 2019)

METODA JIGSAW, czyli wypróbuj układankę na lekcji!

0 203

Metoda JIGSAW (z ang. układanka) jest to jedna z metod nauczania komunikacji oraz współpracy. Ma charakter uniwersalny i może być stosowana na różnych zajęciach. Jej zadaniem jest aktywne włączenie uczniów w proces uczenia się. Przez wymuszenie na uczniach odpowiedzialności za nauczenie części materiału swoich kolegów, zachęca do szczegółowej, głębszej nauki.

 

Metodę JIGSAW wykorzystuje się wtedy, gdy uczniowie mają do przyswojenia pewną partię materiału, którą da się podzielić na spójne fragmenty. Stanowią one elementy, jakby puzzle, tworzące całą układankę. Każdy uczeń w klasie ma opanować całość wiedzy. Wszyscy rozwijają się – zgodnie z zasadą, że najlepszą metodą uczenia się jest uczenie innych. W tej metodzie każdy jest ważny, bo od jego pracy zależą wyniki pozostałych.

Są różne nazwy tej metody (,,klasa-układanka”, ,,puzzle”), ale zasada jest ta sama: każdy uczestnik grupy powinien zostać ekspertem, który w istotny sposób przyczynia się do osiągnięć całego zespołu.

Z tą metodą spotkałam się podczas szkolenia dla wychowawców. Od razu w głowie zaświtała mi myśl, by wykorzystać ją podczas lekcji wychowania fizycznego. Wiedziałam, że będzie to trudne i nie do końca dobre do zastosowania w każdym temacie. Odpowiednim ćwiczeniem okazał się przewrót w przód z zagadnień gimnastycznych. Śmiało powtórzyłam lekcję w innej klasie... z sukcesem! Nie bójmy się eksperymentować.

Jak pracować z zagadnieniem JIGSAW: puzzle/układanka?

Klasa zostaje podzielona na grupy 4–6 osobowe (w idealnym przypadku liczebność grupy odpowiada ogólnej liczbie grup, a więc 5 grup po 5 osób lub 6 grup po 6 osób).

Krok 1
Uczniowie pracują w grupach tzw. eksperckich. Każda grupa dostaje do przestudiowania inną część lub inny aspekt tematu, działu programowego itp. Grupy mają za zadanie przedyskutować, rozpracować swoją część wiedzy. Każda osoba w grupie musi na tyle dobrze zrozumieć zagadnienie, żeby móc wytłumaczyć je innej grupie uczniów.

Krok 2
Drugi podział na polega na tym, że tworzymy nowe grupy, a w skład każdej wchodzi jeden z przedstawicieli każdej z poprzednich (,,eksperckich”) grup. Przedstawiciele ci kolejno relacjonują, czego nauczyli się w poprzednich grupach, na poprzednim etapie. Dobrym pomysłem jest polecić grupie zadanie zbierające wszystkie te informacje. 

Krok 3
Eksperci wracają do swoich grup i konfrontują zdobytą całościowo wiedzę. Sprawdzają, czy wszyscy nauczyli się wszystkiego.

System ten wymusza współpracę: aby uzyskać pozytywny rezultat, każdy uczeń musi skorzystać z pomocy (wiedzy) innego ucznia. Każdy też musi pomóc wszystkim pozostałym.

Jaka jest rola nauczyciela i jego zadania podczas zajęć prowadzonych metodą JIGSAW?

Podstawowym zadaniem współczesnego nauczyciela jest otwartość na stosowanie różnorodnych metod nauczania. Zwiększają one bowiem atrakcyjność zajęć oraz umożliwiają kształtowanie umiejętności kluczowych. 

W przypadku tej metody ważnym jest wybór z całości treści nauczania, zakresu tematu do realizacji. Wybrane tematyki winny cechować się zbliżoną pod względem zakresu i stopnia trudności strukturą. Każda grupa ,,ekspertów” powinna opanować w tym samym czasie mniej więcej równoważne treści, o podobnym stopniu złożoności. Ważną czynnością przed rozpoczęciem zajęć, jest poinformowanie uczniów o kolejności faz pracy i o tym, że opanowanie przez każdego ucznia określonego tematu będzie w swoisty sposób weryfikowane przez innych uczniów – „Czego się sam nie nauczysz, tego nie nauczysz innych, wtedy ktoś inny nie nauczy ciebie”. W trakcie zajęć w grupach nauczyciel obserwuje i kontroluje stopień zrozumienia tekstu, dokonywanej syntezy, sposobu jej przekazania innym. W międzyczasie winien dokonywać korekty stosowanego słownictwa, zakresu ważności poznawanych spraw. 

Efektywność stosowania metody JIGSAW

Generalnie poprzez zwiększenie aktywnego udziału uczniów zauważalny jest wzrost efektywności. Motywacją jest świadomość – ,,za chwilę ja będę musiał kogoś innego nauczyć tego, czego sam się nauczyłem”.

Opisana metoda ma wiele zalet. Dzięki niej uczniowie nabywają lub rozwijają szereg cennych umiejętności, takich jak np.:

  • czytanie ze zrozumieniem, 
  • selekcja informacji,
  • układanie planu,
  • aktywne słuchanie,
  • wypowiadanie się na forum grupy,
  • współdziałanie przy realizacji zadania,
  • rozwiązywanie konfliktów w grupie,
  • pełnienie różnych ról.

 

Scenariusz lekcji metodą JIGSAW

Temat: Gimnastyka. Nauka przewrotu w przód.

Część wstępna: Zbiórka w dwuszeregu, powitanie, podanie tematu oraz celów lekcji, kontrola stroju.
Zabawa ożywiająca: Zapamiętywak (odmiana zbijaka).
Nauczyciel na linii środkowej wyrzuca piłkę. Osoba, która pierwsza ją złapie, rozpoczyna zabawę. Z piłką można zrobić maksymalnie 3 kroki. Uczeń trzymający piłkę próbuje zbić pozostałych. Uczniowie próbują łapać piłkę (jeżeli komuś się uda, wówczas przejmuje piłkę i staje się zbijającym). Uciekając przed osobą zbijającą, można przemieszczać się po całej sali. Osoba zbita (Uczeń 1) siada na ławce i zapamiętuje ucznia, który go zbił (Uczeń 2). Jeśli Uczeń 2 zostanie zbity, wówczas Uczeń 1 wraca do gry. 

Część gł...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy