Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

28 czerwca 2021

NR 49 (Lipiec 2021)

Rowerowy savoir-vivre

0 105

Funkcjonowanie człowieka w społeczeństwie wiąże się z określonymi czynnościami, które wykonuje w pośrednim bądź bezpośrednim kontakcie z innymi osobami. Dość często ma to miejsce podczas poruszania się, przemieszczania z punktu A do punktu B pieszo lub pojazdem. W ostatnich latach znacząco wzrosło zainteresowanie aktywnością rowerową, do czego przyczyniły się zarówno wygodna i coraz szersza infrastruktura (gęsta sieć ścieżek rowerowych, dostęp do rowerów miejskich), utrudnienia w komunikacji (korki na ulicach, duże obciążenie taboru, niepunktualne przejazdy), jak i dążenie do zmiany stylu życia w celu poprawy sprawności fizycznej czy zdrowia.

Dodatkowo globalne ocieplenie wpływa na zmianę klimatu, co pozwala aktywnym osobom poruszać się na rowerze przez cały rok. Panujące zimą w Polsce do niedawna niekorzystne warunki zmieniły się na bardziej łagodne zarówno pod względem opadów (niewielka ilość śniegu), jak i temperatur (temperatury poniżej zera zdarzają się ostatnio stosunkowo rzadko), więc cykliści coraz liczniej z takich okoliczności klimatycznych korzystają, z jednej strony odciążając np. komunikację miejską, z drugiej – „zagęszczając” trasy rowerowe. 

W sąsiedztwie ścieżek rowerowych, ale i ulic, po których również poruszają się rowerzyści, usytuowane są chodniki, przeznaczone dla innych uczestników ruchu, jak: piesi, osoby na rolkach, wrotkach czy hulajnogach. Przy wspólnym użytkowaniu przestrzeni ważne jest stosowanie się do ogólnie przyjętych zasad dobrego wychowania oraz kulturalnego zachowania. 

Coraz większy ruch na ścieżkach zmusza rowerzystów do określonych reakcji. Aby bezpiecznie korzystać z ogólnie dostępnych szlaków, każdy rowerzysta powinien:

POLECAMY

  • znać i przestrzegać przepisy ruchu drogowego,
  • zachowywać się kulturalnie w każdej sytuacji,
  • być świadomym współuczestnikiem przestrzeni, w której poruszają się zróżnicowane wiekowo i sprawnościowo osoby.

Bezpieczeństwo i savoir-vivre na rowerze

Nie hamuj gwałtownie!

Umiejętność właściwej oceny sytuacji na ścieżce rowerowej bądź innej drodze, na której porusza się wielu uczestników ruchu, stanowi ważną i cenną zdolność rowerzysty. Stopniowe wytracanie prędkości jest bezpiecznym rozwiązaniem „informującym” osoby jadące „za plecami” o zmianie tempa, pozwalającym w odpowiednim momencie dostosować się do innych. Gwałtowne hamowanie może być spowodowane przez samego rowerzystę (bez zaistnienia przyczyny zewnętrznej), jak też może być reakcją na konkretną sytuację, np. wtargnięcie innych osób na ścieżkę (pieszych, jadących na hulajnodze, rolkach). Czasem jest to reakcja nagła i wręcz przymusowa – w pełni zrozumiała. Jednak hamowanie będące wyłącznie nietypową reakcją rowerzysty, a przyczyniające się do kolizji i utrudnień w poruszaniu się dla innych uczestników, należy uznać za nieodpowiednie oraz zagrażające bezpieczeństwu ruchu.

Sygnalizuj manewry!

Będąc użytkownikiem ścieżek rowerowych, należy zadbać o to, aby inni rowerzyści odpowiednio wcześnie zauważyli zmianę kierunku jazdy poruszających się przed nimi osób. Zalecanym i stosowanym od lat sposobem jest wskazanie kierunku skrętu (i jego zasygnalizowanie) poprzez wysunięcie ręki w bok. Należy to uczynić w pewnej odległości od zmiany kierunku ruchu, dając możliwość wszystkim jadącym za skręcającym na właściwe zareagowanie, np. zwolnienie bądź bezpieczne ominięcie. Zbyt gwałtowny ruch wykonany przez skręcającego może być problemem dla innych, np. może doprowadzić do utraty równowagi, upadku z roweru czy zderzenia z innymi uczestnikami.
 

Jak sygnalizować manewry

Zbyt krótko lub zbyt późno sygnalizowany zamiar zmiany w sposobie poruszania się może doprowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Czasem niektórzy rowerzyści, osoby jadące hulajnogami elektrycznymi bądź samochody jadą dużo szybciej, dlatego należy dać innym użytkownikom dróg/ścieżek czas na reakcję. Zamiar skrętu lub zmiany pasa najlepiej sygnalizować wyciągnięciem ręki w bok. Należy to wykonać kilka sekund przed manewrem, aby podczas manewru trzymać obie dłonie na kierownicy. Dodatkowo przed skrętem lub zmianą pasa ruchu trzeba upewnić się, czy za nami nie jedzie inny pojazd planujący wyprzedzanie.
 


Zatrzymuj się na poboczu!
 

Rowerzyści poruszający się po ścieżkach, ulicach, a czasem i chodnikach powinni być maksymalnie skupieni na bezpiecznym poruszaniu się. Tymczasem niejednokrotnie zaobserwować można cyklistów rozmawiających przez telefon podczas jazdy, jedzących bądź pijących napoje, co znacząco ogranicza ich uwagę. Uczestnik ruchu powinien poruszać się z pełną odpowiedzialnością i z zachowaniem orientacji przestrzennej. Ewentualną potrzebę wykonania połączenia, przeprowadzenia rozmowy, wypicia napoju/wody itp. należy wykonać po uprzednim usunięciu się ze ścieżki, innej drogi, poprzez bezpieczne zatrzymanie na poboczu.
 


Przy dużym ruchu unikaj jazdy obok innych rowerzystów (dwójkami, trójkami)! 
 

Aktywność fizyczna sprawia największą przyjemność, gdy realizujemy ją w towarzystwie znajomych, przyjaciół czy rodziny, a jazda na rowerze często mobilizuje do ruchu najbliższe otoczenie. Jednak poruszanie się po ścieżkach „gęsiego” utrudnia bezpośredni kontakt i konwersację, które najswobodniej prowadzi się podczas jazdy obok siebie. Tymczasem wąskie ścieżki rowerowe i ruch dwustronny zdecydowanie ograniczają takie możliwości. Szanując innych uczestników ruchu, podczas towarzyskich, rodzinnych wycieczek rowerami należy poruszać się ruchliwymi ścieżkami jadąc w rzędzie – jeden za drugim.
 


Podczas jazdy nie korzystaj z telefonu!
 

Współczesne możliwości technologiczne komunikatorów pozwalają w każdej chwili odebrać telefon i przeprowadzić telefoniczną rozmowę. Taka czynność dostępna jest również podczas jazdy rowerem, jednak nie zawsze można uznać to za bezpieczne zachowanie. Należy pamiętać, że tego typu rozwiązania techniczne nie zapewnią bezpieczeństwa, maksymalnej koncentracji i uwagi podczas jazdy na rowerze. A to można osiągnąć przy skupionej obserwacji otoczenia i wyeliminowaniu elementów rozpraszających, do których należy m.in. rozmowa przez telefon
 


Poruszaj się po prawej stronie ścieżki!

Szerokość ścieżek rowerowych bywa różna, jednak niezależnie od tych parametrów każdy rowerzysta powinien pamiętać, że na ścieżkach – podobnie jak na ulicach – obowiązuje ruch prawostronny. Na taką sytuację wskazuje też oznakowanie umieszczone na drodze (znaki poziome) bądź na znakach drogowych (znaki pionowe). Stosowanie się do takich przepisów, a czasem tylko do pewnych zaleceń, pozwoli każdemu na bezpieczne poruszanie się na rowerze.

Ruszasz w drogę – wyłącz muzykę!

Każda aktywność fizyczna wiąże się z wysiłkiem, który jest przez wielu chętniej tolerowany w „towarzystwie” muzyki. Rowerzyści również korzystają z „muzycznych słuchawek” podczas jazdy, co nie zawsze jest bezpieczne. Główny problem może stanowić zbyt duże nagłośnienie, które ogranicza „słyszalność” otoczenia. Dlatego, jeśli rowerzysta decyduje się na słuchanie muzyki podczas jazdy, powinien to czynić w terenie odosobnionym. W okolicy, gdzie widoczny jest duży ruch, np. pieszych czy jeżdżących na rowerach, hulajnogach, rolkach itp., warto jednak wyciszyć dźwięki, co pozwoli w pełnym zakresie słyszalności kontrolować natężenie ruchu (umiejscowienie poruszających się osób) i w porę reagować na niespodziewane sytuacje.
 

Żaden przepis nie zabrania rowerzystom (ani innym uczestnikom ruchu drogowego) korzystać ze słuchawek. Ważne jest jednak, by słuchając muzyki czy wiadomości radiowych przez słuchawki, nie tracić kontaktu z otoczeniem i móc sprawnie reagować na zmieniającą się (czasem bardzo dynamicznie) sytuację.
 

 

Przy korzystaniu ze wspólnej drogi z pieszymi jedź wolniej i ostrożniej! 

Ścieżki i inne szlaki rowerowe dość często usytuowane są równolegle do chodników, czasem się z nimi krzyżują. Aby umożliwić bezpieczne poruszanie się rowerzystów między pieszymi (lub w ich sąsiedztwie), należy w rejonach krzyżujących się przejść bądź w ich pobliżu zachować szczególną ostrożność i wyraźnie zwolnić.
 

Sytuacje, podczas których rowerzysta 
może jechać po chodniku:
  • opieka nad jadącym na rowerze dzieckiem, które ma mniej niż 10 lat,
  • brak drogi dla rowerzystów, chodnik ma co najmniej 2 m szerokości, a na jezdni dozwolony jest ruch z prędkością większą niż 50 km/h (muszą być spełnione wszystkie te warunki),
  • przed chodnikiem umieszczono znak „droga dla pieszych” oraz tabliczkę „nie dotyczy rowerów”,
  • panują niekorzystne warunki atmosferyczne, np. ulewa, mgła, śnieżyca, porywisty wiatr itp.
     


Wyprzedzaj bezpiecznie, zachowaj odstęp!

Na ścieżkach, jezdniach uczestnicy ruchu poruszają się z różnymi prędkościami, co wiąże się z potrzebą wyprzedzania. Wyprzedzając innego cyklistę bądź inny pojazd, rowerzysta ma obowiązek zachować szczególną ostrożność i bezpieczną odległość. Na ścieżkach, podobnie jak na ulicach, zazwyczaj obowiązuje ruch dwukierunkowy. Osoba poruszająca się szybciej, jadąc za wolniejszym rowerzystą, będzie dążyła do wyprzedzania, aby utrzymać własną prędkość. Powinna to uczynić po uprzednim upewnieniu się, że z przeciwka nie nadjeżdża inny cyklista. Przy niewielkim natężeniu ruchu na ścieżkach jest to zazwyczaj szybki i prosty manewr, natomiast przy dużej liczbie rowerzystów należy zachować szczególną ostrożność i wyprzedzać w momencie zachowania bezpiecznej odległości przed planowanym manewrem.

Jedź ostrożnie obok małych dzieci i osób starszych (ich reakcje są czasem trudne do przewidzenia)!

Po ścieżkach rowerowych oraz usytuowanych w pobliżu chodnikach poruszają się osoby w różnym wieku. Jednak wyższy stopień czujności należy zachować, jadąc w pobliżu małych dzieci oraz starszych osób, ponieważ ich reakcje są często trudne do przewidzenia. Zdarza się, że potrafią nagle zmienić kierunek ruchu i niespodziewanie wtargnąć pod koła rozpędzonego rowerzysty. Zachowanie w takiej sytuacji ograniczonego zaufania do innych uczestników ruchu może uchronić wszystkich przed niebezpieczną sytuacją.

Korzystaj z dzwonka, zastępczo sygnalizuj zmiany kierunku głosem (np. uwaga)!

Współczesne modele rowerów dość często w swoim podstawowym wyposażeniu nie mają istotnego sprzętu, jakim jest dzwonek. Będąc częstym użytkownikiem ścieżek rowerowych, warto zainwestować w tak potrzebny „gadżet”, który w razie potrzeby zasygnalizuje, że się zbliżamy. Zastępczo, przy braku dzwonka (czy trąbki rowerowej), można też zasygnalizować swoją obecność głosem (np. „uwaga”). Należy to jednak uczynić z odpowiedniej odległości i w taki sposób, aby nie przestraszyć innego rowerzysty czy pieszego, wywołując tym niezamierzoną reakcję. Dzwonek – sygnał z bezpiecznej odległości – będzie w takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem.

Podczas jazdy trzymaj dłonie na kierownicy!

Bezpieczeństwu na trasie zagrażają też pewne zachowania rowerzystów, np. jazda bez trzymania kierownicy czy korzystanie z telefonu, który jest trzymany w dłoni. Przepisy zabraniają takich czynności podczas jazdy na rowerze! Cyklista musi mieć cały czas nogi na pedałach, a kierownicę trzymać przynajmniej jedną ręką. Warto też wiedzieć, po jakich drogach może (zgodnie z przepisami) poruszać się rowerzysta.
 

1. Oświetlenie. Do bezpiecznej jazdy na rowerze przyczynia się dodatkowe wyposażenie, m.in. właściwe oświetlenie. O ile podczas jazdy w dzień nie jest ono wymagane, to od zmierzchu do świtu (a czasem w innych okolicznościach, np. podczas jazdy w tunelu, w terenie leśnym, w czasie mgły) należy je mieć włączone, dzięki czemu rowerzysta jest dobrze widoczny na drodze. Każdy rower na stałe...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy