Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru

13 lipca 2018

NR 30 (Styczeń 2018)

Krytycznie o sporcie dzieci i młodzieży

0 16

Niniejszy artykuł jest formą krytycznego spojrzenia na pewne procesy zachodzące w szkolnym wychowaniu fizycznym i ich związki ze sportem dzieci i młodzieży. Dotyka problemu uczniów zdolnych, sprawnych, którzy w obecnej sytuacji szkolnej, kiedy WF nie jest już tak „sportowy” jak kiedyś, nie są już pierwszoplanowymi postaciami tych zajęć. Poruszona jest również kwestia rywalizacji sportowej uczniów trenujących i nietrenujących.

Dobrzy tylko z WF-u

Współczesne, dynamicznie zmieniające się wychowanie fizyczne zmierza w stronę dbałości o ciało, wytwarzanie nawyków uczestniczenia w kulturze fizycznej i troski o własny organizm przez wszystkich uczniów. Celem jest dokonanie zmian w świadomości całej populacji objętej szkolnym wychowaniem fizycznym. Nawet najsłabszy i odstający pod względem fizycznym od reszty uczeń o niewielkich możliwościach motorycznych, przy dużym wkładzie pracy i zaangażowania, powinien mieć szansę osiągnięcia maksymalnej oceny, czy to bieżącej, czy semestralnej. Jest to słuszna i pożądana droga, z którą autor niniejszego opracowania nie zamierza polemizować.

Warto jednak zastanowić się nad pewną grupą uczniów, którzy w tym procesie są nie tyle pokrzywdzeni, co w pewien sposób stali się ofiarą zmian. Mowa o uczniach najzdolniejszych z wychowania fizycznego, a często przeciętnych bądź nawet słabych z innych przedmiotów.

Nie chcąc gloryfikować poprzednich systemów szkolnego wychowania fizycznego, opartych na wysokich umiejętnościach sportowych, warto zauważyć, że wspomniana grupa uczniów miała wtedy swoje „pole do popisu”, swój obszar działalności szkolnej, w której była dobra, gdzie mogła się wykazać i dowartościować. To na WF-ie ci uczniowie mogli zrekompensować sobie porażki, które odnosili na matematyce, języku polskim czy chemii i fizyce. To wychowanie fizyczne (to sportowe) dawało im możliwość korespondencyjnej rywalizacji z „dobrymi uczniami”, brylującymi na ww. przedmiotach.

Grupa uczniów, o której mowa, nigdy nie usłyszała, że na matematyce liczy się bardziej ich wkład pracy, udział i zaangażowanie niż niewielkie możliwości. Nikt nawet nie zasugerował, że można uzyskać semestralne bądź roczne zwolnienie z matematyki czy fizyki.

Wymierny poziom wiadomości i umiejętności był podstawą wystawienia oceny z tych przedmiotów. Idąc tym tokiem rozumowania, uczniowie ci tak samo podchodzili do kwestii możliwości i umiejętności sprawnościowych na lekcji wychowania fizycznego. Też oczekiwali oceniania według mierzalnych kryteriów. Czas, metry czy wynik meczu był dla nich podstawą oczekiwania wyższych ocen od pozostałych uczniów. I tak też przez wiele lat to funkcjonowało. Sportowy charakter wychowania fizycznego promował uczniów sprawnych, wytrenowanych, najlepiej trenujących w klubie, sportowców. Dla reszty pozostawały oceny dobre lub dostateczne, w dużej mierze zależne od stopnia usportowienia i empatii nauczyciela.

Zmieniające się koncepcje wychowania fizycznego zaczęły przenosić cele ze sportowych na bardziej personalistyczne. To osoba, jak wspomniano powyżej, stawała się celem podejmowanych działań pedagogicznych (Demel, Pawłucki, Grabowski). Już nie tabele wyników, przynajmniej w teorii, miały stanowić o ocenie danego ucznia, ale jego zaangażowanie, wkład pracy i systematyczność. Wysoka sprawność fizyczna przestała być gwarantem osiągnięcia maksymalnych ocen. „Sportowcy szkolni” pod względem ocen zostali zrównani z większą grupą uczniów. Usłyszeli, że ich kolega z lekką nadwagą też może mieć szóstkę z wychowania fizycznego, bo się stara i daje z siebie wszystko. Oni natomiast także się starając i dając z siebie wszystko, nie mają szans na lepsze oceny z matematyki czy fizyki. Autor niniejszej pracy ani nie postuluje powrotu do sportowego charakteru szkolneg...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy