Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Rozwój zawodowy

16 września 2019

NR 39 (Wrzesień 2019)

Złota trzynastka. Jakie supermoce powinien posiadać współczesny nauczyciel?

0 45

Pytając uczniów, jakich chcieliby mieć nauczycieli, słyszymy często: wyrozumiałych, cierpliwych, opanowanych, sprawiedliwych i z poczuciem humoru. Niby oczywiste. Zawsze tak było. A jednak… nie łatwo być nauczycielem. To zawód, w którym wskazana jest niebywała elastyczność – ze względu na zmieniające się okoliczności i środowisko ucznia. Nauczyciel powinien być jak komiksowy bohater: nieść dobro, posiadać supermoce i wygrywać. Jak to zrobić?

Uczenie, kształtowanie postaw, rozbudzanie ciekawości poznawczej u ucznia to obszary pracy nauczyciela, które wymagają od niego ciągłego doskonalenia, rozszerzania posiadanej wiedzy (często lekko przykurzonej), bycia na bieżąco z nowinkami z zakresu pedagogiki, dydaktyki i metodyki nauczanego przedmiotu. 

Wybrałam „złotą trzynastkę” kluczowych kompetencji nauczycielskich, bez których ciężko jest sprostać oczekiwaniom coraz bardziej wymagającego ucznia, jego rodziców oraz organów prowadzących szkołę.


1. ZAANGAŻOWANIE

Konieczne jest zaangażowanie nauczyciela w proces dydaktyczno-wychowawczy ucznia, często wykraczające poza profil zawodowy. Nauczyciel dźwiga na sobie wielką odpowiedzialność i powinien być tego świadomy w momencie, kiedy decyduje się na wykonywanie tego zawodu. Tę profesję trzeba kochać. Nie może być inaczej. Gdyby można było zmierzyć konieczne w tej pracy zaangażowanie w skali, jaką posiada termometr, to powinien on eksplodować z przegrzania. Tylko zaangażowany nauczyciel jest w stanie pociągnąć za sobą grupę uczniów, pokazać im różnorodne, często niekonwencjonalne ścieżki realizacji zagadnień programowych, które same w sobie czasem brzmią niezrozumiale, nudno i wydają się odrealnione i nieatrakcyjne. 

2. PRZYGOTOWANIE

Przygotowanie akademickie z pewną dozą życiowego doświadczenia to kolejna tradycyjna kompetencja nauczyciela. Jego praktyczne (a nie tylko teoretyczne) przygotowanie do wykonywania zawodu nabiera coraz większego znaczenia w społeczeństwie, które staje się bardziej kompetentne w określonych dziedzinach. Im gruntowniej przygotowany jest nauczyciel – tym lepiej. Niezaprzeczalny jest fakt, że nauczyciel musi być „skrajnie” kompetentny, być ekspertem w swojej dziedzinie. Ale to nie wszystko: powinien ciągle iść do przodu, uczyć się czegoś nowego. Nauczyciel nigdy nie powinien uznać, że wie już wszystko.

3. ORGANIZACJA

Wypracowana struktura uczenia oraz planowanie to klucz do sukcesu. Nauczyciel ma obowiązek wcześniej zaplanować treści tematu oraz czas ich realizacji. Powinien sensownie wykorzystywać czas na zajęciach – tak, aby obserwujący go uczeń miał wrażenie, że lekcja jest spójna, posiada pewną wcześniej zaplanowaną strukturę. Uczeń ma wiedzieć po lekcji, czego się nauczył. 

4. TOLERANCJA/EMPATIA

W społeczeństwie, które z czasem staje się bardziej zróżnicowane i wielokulturowe, konieczne jest, aby nauczyciel nie posiadał uprzedzeń i traktował swoich uczniów równo, bez faworyzowania. Powinien być wyczulony na problemy wychowanków, bo to z kolei wpływa na jakość nauczania. Dziecko przytłoczone trudnościami nie przyswaja wiedzy tak, jak byśmy tego oczekiwali. Zamiast zadawać ciągle to samo pytanie: „Czemu się nie uczysz?”, warto poszukać przyczyn trudności i nie odwracać głowy w drugą stronę. Problem się sam nie rozwiąże. 

5. INDYWIDUALIZACJA

Indywidualizacja to nie tylko moda. To konieczność. Za słowem tym, przynajmniej na pierwszy rzut oka, kryje się proste życzenie: nauczyciel powinien obserwować każdego ucznia, aby wskazać punkt, w którym się on znajduje, jakie popełnia błędy oraz w jaki sposób może dążyć do ich poprawy (o tym ostatnim aspekcie często niestety zapominamy). W praktyce oznacza to, że nauczyciel powinien dopasować swoją lekcję do 25 uczniów. 
Brzmi znajomo? 

6. WYTRWAŁOŚĆ

W tym zawodzie konieczna jest cierpliwość i wytrwałość – przede wszystkim w aspekcie reform. Nawet jeżeli nie podobają się nam wprowadzane zmiany, nie może to się odbić na dziecku. Uczeń nie powinien „cierpieć” razem z nami. My wykonujemy naszą pracę, najlepiej jak umiemy. Rośnie też presja ze strony rodziców, którzy niejednokrotnie próbują wymusić na nauczycielu postawienie lepszej oceny, zajęcie osobistego stanowiska w konfliktowej sprawie lub dyspozycyjność 24 godziny na dobę. Tylko profesjonalizm i asertywność pozwolą przetrwać trudne momenty.

7. OTWARTOŚĆ NA PYTANIA

Możliwość dyskutowania i pracy w grupie na lekcji jest dziś konieczna, aby uczniów zachęcić do większego wysiłku, zmotywować do działania. Nauczyciel powinien być gotowy do tego, aby wykorzystywać, wypróbowywać nowe metody i formy pracy. Konieczna jest przy tym świadomość, że to, co sprawdzało się w naszej pracy pięć lat temu czy choćby nawet pół roku temu, może stracić na aktualności i skuteczności. Dlaczego? Bo zmienia się środowisko, które otacza naszego ucznia. Każda zmiana niesie za sobą następną, czyli zmianę modelu pracy. Nauczyciel dziś poszukuje nowych rozwiązań, analizuje to, co wymaga poprawy i dokonuje zmian. Pozostaje przy tym otwarty na pytania uczniów. To, co się dzieje na świecie, omawiane jest często...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy