Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia sportu

17 września 2020

NR 44 (Wrzesień 2020)

Biegowy savoir vivre

83

Mimo że wolność wyboru czy możliwość pewnej swobody postępowania są ogólnie powszechne, to w wielu sytuacjach znajomość zasad dobrego zachowania jest niezbędna. Właściwe zaprezentowanie się w towarzystwie, odpowiednia reakcja w danym momencie to tylko niewielki wycinek rzeczywistości, w którym zachowanie może podlegać krytycznej obserwacji i ocenie. Umiejętność dostosowania się to cenna zdolność współczesnego człowieka. W wielu życiowych sytuacjach zachowanie świadczące o dobrym wychowaniu, kulturze oraz szacunku do innych zawsze będzie mile widziane i wysoko cenione.

Aktywność treningowa biegaczy stwarza wiele sytuacji, w których każdy powinien się odpowiednio zachować, co pozwoli bezpiecznie zrealizować zaplanowany wysiłek. Ważne jest też, aby w rywalizacji sportowej postępować zgodnie z przepisami i zasadami fair play. 
 

POLECAMY

Zachowania pozytywne

i negatywne biegaczy podczas treningu i zawodów sportowych

Powitanie biegaczy – przyjazny gest podniesienia ręki

Podczas treningu biegowego realizowanego w otwartej przestrzeni publicznej: na chodnikach, w parkach bądź lasach biegacze mijają na swojej trasie nie tylko pieszych czy rowerzystów, ale również innych biegaczy. Od wielu lat przyjaznym gestem przekazywanym sobie między joggerami jest podniesienie dłoni – pozdrowienie kolegi „po fachu”. Takie powitanie dodatkowo jednoczy niezwykle zróżnicowane środowisko biegaczy. Różnorodność ta dotyczy płci, wieku oraz poziomu sportowego. Zazwyczaj najbardziej doświadczeni chętnie pozdrawiają każdego mijanego sportowca. Ale niejednokrotnie pojawia się wahanie i zastanowienie, kto powinien jako pierwszy zainicjować powitanie. W takim momencie warto sięgnąć do zasad savoir vivre w odniesieniu do komunikacji międzyludzkiej.

W przypadku mijających się biegaczy: mężczyzny i kobiety, okazuje się, że to kobieta powinna zainicjować gest powitania jako pierwsza. W relacji osób o widocznie zróżnicowanym wieku wskazane jest, aby starszy biegacz powitał jako pierwszy na trasie młodszego joggera. Ale niezależnie od zasad savoir vivre najlepszym rozwiązaniem będzie równoczesne powitanie, bez wahania czy zastanowienia. Takie pozdrowienia stanowią dodatkowy element integrujący środowisko biegaczy oraz wzmacniający więzi społeczne.

Dobry zwyczaj: pozdrawiaj każdego biegacza na trasie

Kłopotliwe szybkie tempo biegu

Każdy biegacz amator czy wyczynowiec podczas treningu stosuje różne metody biegowe, środki i ćwiczenia, które wykonuje w określonym tempie. Osoby biegające rekreacyjnie poruszają się z szybkością komfortową, co pozwala im kontynuować wolny bieg przez dłuższy czas (0,5–1 h i dłużej). Natomiast profesjonalni biegacze realizują zróżnicowane tempo, zależne od wielu czynników, m.in. planu treningowego. W związku z powyższym na trasach i alejach spotyka się osoby biegające z różną szybkością. 

Szanując wzajemną aktywność, warto zastosować się do zaleceń zaobserwowanych na zawodach lekkoatletycznych. W czasie rozgrywania konkurencji biegowych na długich dystansach biegacze poruszający się wolniejszym tempem powinni ustąpić miejsca (zazwyczaj jest to 1 tor bieżni) osobom realizującym wysokie tempo biegu. Widząc przed sobą biegacza poruszającego się szybkim tempem, właściwym zachowaniem będzie ustąpienie mu m.in. fragmentu drogi czy udostępnienie równego podłoża. 

Dobry zwyczaj: bądź życzliwy i wyrozumiały dla „szybkobiegaczy”

Zachowanie prawostronnego ruchu podczas biegu

W przypadku biegania po uczęszczanych trasach wszyscy użytkownicy powinni stosować ruch prawostronny. Jest to rozwiązanie wprowadzające organizacyjny porządek w poruszaniu się, dzięki czemu każdy ma możliwość płynnie się przemieszczać w zaplanowanym kierunku. Jedynym problemem może być wysokie tempo biegu, które w licznym gronie uczestników ruchu będzie trudne do utrzymania.

Dobry zwyczaj: biegaj prawą stroną

Niesportowe zachowanie – bieganie w przestrzeni publicznej bez koszulki

Biegając w terenie publicznym (wśród biegaczy, pieszych, rowerzystów, rolkarzy itp.) należy zachowywać się kulturalnie i przestrzegać pewnych ogólnie przyjętych norm. Zalicza się do nich poruszanie się w stosownym ubraniu, np. odzieży sportowej. W złym guście jest bieganie bez koszulki, niezależnie od warunków pogodowych. Ulice i parki to nie plaża.

Dobry zwyczaj: biegając, nie szokuj

Na zawodach    

Problemy na starcie – zalecane strefy czasowe dla biegaczy

Masowe imprezy biegowe systematycznie gromadzą coraz liczniejsze grono pasjonatów biegania. Organizatorzy starają się wprowadzać pewne ustalenia organizacyjne, które zapewniają bezpieczeństwo uczestnikom. Jednym z takich elementów jest wyznaczenie na starcie kilku stref czasowych, w których ustawiają się biegacze deklarujący określony czas ukończenia biegu. Niestety, wielu uczestników nie przywiązuje do tego zalecenia większej wagi i ustawia się w dowolnym miejscu, co podczas startu doprowadza do niebezpiecznych sytuacji (m.in. gdy słabsi joggerzy ustawiają się w najszybszych strefach startowych). Dochodzi wówczas do niekontrolowanych potrąceń i upadku biegaczy zarówno najlepszych (najszybszych) – zaskoczonych zbyt wolnym startem innych, jak i tych wolniejszych – niespodziewających się tak dynamicznego startu ustawionych obok zawodników. Mając to na uwadze, należy ze zrozumieniem podchodzić do wprowadzanych organizacyjnych rozwiązań, które z jednej strony ułatwiają pracę wolontariuszom, sędziom, a z drugiej – zapewniają bezpieczeństwo startowe biegaczom. Osoby ustawione we właściwej dla siebie strefie, startują i kontynuują bieg w zbliżonym tempie, dzięki czemu mogą uniknąć niespodziewanych, nieprzyjemnych i czasem kontuzjogennych sytuacji na trasie.

Dobry zwyczaj: startuj rozważnie

Niedozwolone wspomaganie na trasie biegu

Niesportowym zachowaniem pojawiającym się podczas rozgrywania biegowych imprez masowych jest korzystanie z niedozwolonego wspomagania, np. pomocy rowerzysty dyktującego tempo biegu oraz podającego napoje bądź odżywki w dowolnym momencie na trasie. Według przepisów lekkoatletycznych punkty żywieniowe (ich lokalizacja) są ściśle ustalone przez sędziów i tylko w tych miejscach biegacze mogą pobierać żywność oraz napoje. Inne sposoby i miejsca wspomagania są niezgodne z przepisami. Taki zawodnik nie zachowuje się fair play i powinien być zdyskwalifikowany.

Dobry zwyczaj: rywalizuj fair play

Niesportowe zachowanie na finiszu – zabieganie drogi rywalom

Z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy