Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

24 lipca 2018

NR 33 (Lipiec 2018)

Wakacyjny krokomierz i pulsometr
czyli praktyczne wykorzystanie szkolnych umiejętności pomiarowych w czasie wolnym (planowanie treningu, pomiar dystansu i tętna)

0 267

Współczesna szkoła w szerokim zakresie docenia walory zdrowotne i wychowawcze różnych form aktywności ruchowej. Najczęściej realizowane są one podczas zajęć ruchowych: wychowania fizycznego, sportowych zajęć pozalekcyjnych, szkolnych wycieczek turystycznych i rekreacyjnych. 
 

Poważne zadanie w tym zakresie mają do wykonania nauczyciele i wychowawcy, na których spoczywa obowiązek wyposażenia uczniów w jak największy zasób wiedzy i umiejętności niezbędnych do rozwijania i modelowania zachowań pro­zdrowotnych. Ich kreatywność i zaangażowanie niejednokrotnie wpływają na podejmowanie przez wychowanków decyzji o rozpoczęciu uprawiania sportu czy systematycznej aktywności. W ostatnich latach istotną funkcję zaczynają spełniać urządzenia pomiarowe w wersji „mini”, które ułatwiają i często wspomagają samodzielną realizację wybranych zadań ruchowych (w zakresie treningu, rekreacji czy turystyki). Należą do nich nowe oprogramowania czy aplikacje zainstalowane w sprzęcie codziennego użytku typu telefon, zegarek, komputer.

Podczas szkolnej aktywności uczniowie „wyposażeni” zostają w szeroką gamę środków dydaktycznych z różnych dyscyplin sportu. Wśród nich znajdują się zarówno takie, które wymagają znacznych nakładów finansowych, specjalistycznego sprzętu, odpowiedniego obiektu, wysokiego poziomu sprawności fizycznej, czy grupy osób, jak i proste ruchowo ćwiczenia bądź dyscypliny, do uprawiania których wystarczy podstawowy sportowy ubiór, czas wolny i odpowiednia motywacja. Na uzyskanie najlepszych rezultatów duży wpływ ma również odpowiedni i ciekawy dobór form, dostosowany do pory roku, miejsca ćwiczeń, ale i zainteresowań oraz możliwości sprawnościowych uczniów. 

Obowiązujący w szkole program nauczania wychowania fizycznego przygotowuje młodego człowieka do wielu praktycznych działań wykonywanych w życiu codziennym, m.in. w zakresie ochrony zdrowia, aktywności fizycznej (sportu i rekreacji), funkcjonowania w społeczeństwie indywidualnie lub pełniąc określone role. Szczególnie cenne są takie umiejętności, które znajdują zastosowanie podczas indywidualnej aktywności w wolnym czasie, np. w trakcie uprawiania sportu, turystyki czy rekreacji ruchowej. Systematyczny trening wyczynowy, amatorski lub zdrowotny wpływa korzystnie na utrzymanie odpowiedniego poziomu sprawności fizycznej (jej poprawę lub przynajmniej stabilizację), dlatego w dowolnej formie powinien być realizowany przez każdego młodego człowieka. Spośród poznanego w wieku szkolnym szerokiego zestawu środków aktywne fizycznie dziecko najczęściej wykorzystuje:

  • umiejętność pomiaru tętna,
  • wiedzę z zakresu reakcji organizmu na wysiłek fizyczny i ocenę stanu powysiłkowego (zmęczenie),
  • wiedzę z zakresu metod kształtowania określonych zdolności motorycznych (przygotowanie/opracowanie zastawu ćwiczeń na planowany okres czasu),
  • umiejętności związane z poprawnym wykonaniem ćwiczeń technicznych/taktycznych w zakresie wybranej dyscypliny sportowej.

Przygotowanie planu treningowego – niezbędne czynności przygotowawcze

Tab. 1. 10 kroków przygotowujących do planowania treningu sportowego

Krok 1 Cel główny aktywności fizycznej/treningu Poprawa sprawności ogólnej siły/wytrzymałości/umiejętności technicznych itp.
Krok 2 Zaplanowanie miejsca ćwiczeń Sprawdzenie dostępności do terenu/obiektu zamkniętego, sprawdzenie ukształtowania terenu otwartego, możliwości poruszania się na nim itp.
Krok 3 Dostosowanie ubioru 
do warunków
Sprawdzenie prognozy pogody na czas treningu, np. warunków atmosferycznych, takich jak opady, nasłonecznienie, temperatura, aktywności w terenie zamkniętym lub otwartym
Krok 4 Cel jednostki treningowej Kształtowanie szybkości/wzmocnienie mięśni wybranej/wybranych części ciała, inne
Krok 5 Zaplanowanie czasu trwania… …aktywności ruchowej/treningu (jednostki ćwiczeniowej)
Krok 6 Zaplanowanie rozgrzewki Przygotowanie zestawu ćwiczeń ogólnorozwojowych i specjalnych – przygotowujących do wysiłku w części głównej
Krok 7 Zaplanowanie ćwiczeń realizowanych w części głównej Przygotowanie zestawu ćwiczeń specjalnych – kształtujących określone zdolności motoryczne (zgodnie z celem jednostki)
Krok 8 Zaplanowanie obciążeń… …m.in. liczby powtórzeń wybranych ćwiczeń lub czasu ich trwania, długości pokonywanego dystansu, dodatkowych obciążeń przy ćwiczeniach siłowych itp.
Krok 9 Przygotowanie zestawu ćwiczeń do części końcowej Zaplanowanie zestawu ćwiczeń rozciągających, uspokajających, rozluźniających itp.
Krok 10 Zaplanowanie regeneracji powysiłkowej Regeneracja obejmująca m.in. czas przeznaczony na odpoczynek bierny, napoje lub posiłek uzupełniający/regeneracyjny itp.

Planowanie aktywności fizycznej w czasie wolnym: przygotowanie indywidualnego planu treningowego

W procesie wychowania fizycznego uczniowie przyswajają obszerną wiedzę z zakresu wielu dyscyplin i form ruchu. Zdobyte umiejętności techniczne i taktyczne pozwalają na wykorzystanie ich w różnorodnych sytuacjach, okolicznościach i miejscach. Sposoby realizacji zastosowane podczas lekcji, każdy uczeń może przenieść w dowolną i optymalną dla siebie przestrzeń. Również czas trwania wysiłku (lekcja 45 minut lub dwie połączone jednostki 90 minut) jest odzwierciedleniem czasowym jednostki treningowej lub dowolnej, jednorazowej aktywności rekreacyjnej. Zmienna intensywność pozwoli ćwiczącym poznać własną reakcję na określony wysiłek fizyczny. Zaplanowane przez nauczyciela zróżnicowane obciążenia dla grupy osób stanowią zatem cenne informacje, które ćwiczący powinni wykorzystać samodzielnie podczas realizacji ulubionej aktywności sportowej. 
Istotny w planowaniu treningu powinien być też zaakcentowany podczas lekcji wf prawidłowy układ jednostki treningowej, zawierający:

  • rozgrzewkę (zestaw ćwiczeń stopniowo przygotowujących do wysiłku),
  • część główną (zawierającą zestaw ćwiczeń/środków treningowych realizujących podstawowe cele treningu), dostosowaną do możliwości ćwiczącego,
  • część końcową (zestaw ćwiczeń rozluźniających i rozciągających po intensywnym wysiłku).

Wyeliminowanie jednej z powyższych części może wpłynąć niekorzystnie na reakcje powysiłkowe ćwiczącego i doprowadzić m.in. do nieprzyjemnych kontuzji, bólu w obrębie aparatu ruchu itp.

Zdobywanie i wykorzystanie umiejętności terenowych – naturalny krokomierz

Do ważnych działań realizowanych w ramach edukacji szkolnej należy zaliczyć wielokierunkowe przygotowanie młodego pokolenia do prowadzenia zdrowego stylu życia i aktywnego spędzania czasu w zróżnicowanych warunkach. W zreformowanym programie nauczania wychowania fizycznego coraz więcej treści zajmują zagadnienia związane nie tylko ze sportem (wyposażenie uczniów w podstawowe umiejętności ruchowe), ale przede wszystkim z rekreacją ruchową i turystyką, które powinny być realizowane w czasie wolnym:

  • z własnej woli, 
  • dla odpoczynku i przyjemności obcowania z przyrodą, 
  • dla naturalnej potrzeby ruchu związanej z utrzymaniem odpowiedniego poziomu sprawności fizycznej (wynikającej z dbałości o własne zdrowie). 

Umiejętności, które można wykorzystać w rekreacji i turystyce, dotyczą przede wszystkim orientacji i rozpoznania w terenie, określenia długości pokonywania dystansu oraz czasu trwania wysiłku. Dzięki nowym technologiom (m.in. aplikacjom zainstalowanym w smartfonach), realizacja pewnych działań terenowych jest ułatwiona. Jednak osoba uprawiająca aktywność w terenie powinna być też przygotowana na sytuacje, gdy aparatura pomiarowo-wspomagająca z różnych przyczyn może odmówić posłuszeństwa. Wówczas najcenniejsze okazują się takie umiejętności i wiadomości, do wykorzystania których nie jest potrzebny specjalistyczny sprzęt.

Pomiar długości dystansu krokiem marszowym w zadaniach ruc

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy