Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem , Otwarty dostęp

18 maja 2022

NR 54 (Maj 2022)

Nie takie oczywiste. Czyli jakie sporty są uznawane za narodowe w różnych częściach świata

0 123

Znaczenie sportu we współczesnym świecie jest ogromne. Zasięg tego zjawiska jest praktycznie nieograniczony. W dobie internetu i telewizji w zasadzie w każdym zakątku świata można śledzić dowolną dyscyplinę sportu. Niektóre z nich dotarły prawie do każdego kraju, stając się jednymi z najpopularniejszych. Są też takie, których tradycja jest głęboko zakorzeniona tylko w określonych państwach. Tam stanowią istotny element tożsamości kulturowej, która praktykowana jest od setek lat. Zarówno te najpopularniejsze, jak i tradycyjne dyscypliny sportu są przez mieszkańców traktowane w wyjątkowy sposób, do tego stopnia, że władze oficjalnie uznają je za sporty narodowe na podstawie odpowiednich przepisów prawnych.

Na szczytach popularności

Oceniając popularność danego sportu, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę ilość kibiców danej dyscypliny. Z drugiej zaś strony ten czynnik przekłada się także na czynne uprawianie danej aktywności przez ludzi na całym świecie lub w określonym kraju. Zdecydowanym liderem tego zestawienia jest piłka nożna. Szacuje się, że na świecie ma 3,5 miliarda fanów. Drugie miejsce tego zestawienia może być dla wielu zaskakujące. Zajmuje je krykiet, którym interesuje się od 2 do 3 miliardów kibiców. Dyscyplina ta jest bardzo popularna w Azji, szczególnie w Indiach, dlatego nie może dziwić tak wielka liczba fanów tej dyscypliny. Podium rankingu zamyka koszykówka, która może pochwalić się ilością fanów zbliżoną do krykieta. Kolejne miejsca zajmują: hokej na lodzie i na trawie (łącznie), tenis ziemny, siatkówka, tenis stołowy, baseball, futbol amerykański i rugby oraz golf.

POLECAMY

Ustanowione prawnie lub zwyczajowo

Często określa się daną dyscyplinę jako sport narodowy danego kraju. Zazwyczaj jest to traktowane umownie z uwagi na popularność danego sportu, osiągnięcia zawodników na arenie międzynarodowej lub wynalezienie i ustanowienie zasad danej dyscypliny w tym państwie. Są jednak takie dyscypliny, które ze względu zarówno na wcześniej wymienione czynniki, jak i na istotne znaczenie kulturowe, są prawnie ustanowione sportami narodowymi. Związane są one często z wielowiekową tradycją uprawiania dyscypliny, która jest charakterystyczna tylko dla danego kraju, przez co stanowi dziedzictwo kulturowe tego obszaru. Mając na uwadze takie przesłanki, kilkanaście krajów na świecie na mocy odpowiednich przepisów prawnych ustanowiło swoje sporty narodowe.

Futbolowe potęgi z Ameryki Południowej

Diego Maradona, Leo Messi, Pele, Diego Forlan czy Luis Suarez – każdy kibic piłkarski na świecie zna te nazwiska. Reprezentacja Urugwaju była pierwszym mistrzem świata w piłce nożnej, Brazylia natomiast zdobyła aż 5 tego typu tytułów, co jest najlepszym osiągnięciem w historii. Mogłoby się wydawać, że ten sport jest traktowany jako narodowy w tych krajach. Pod względem popularności na pewno tak jest, jednak jako oficjalne sporty narodowe wskazane wcześniej kraje uznają inne dyscypliny. Co więcej, są one prawnie umocowane na podstawie odpowiednich przepisów zatwierdzonych przez rządy tych państw.

„Broń się, jak umiesz, i stosuj to, co masz pod ręką” – zasada filipińskich sztuk walki

Narodowym sportem Filipin jest sztuka walki arnis. To miano zyskała w 2009 roku na mocy Ustawy Republiki numer 9850. Początki tej sztuki walki datowane są około 1500 roku. Wówczas została użyta przez tamtejszych tubylców przeciwko hiszpańskim najeźdźcom. Początkowo sztuki walki na Filipinach zarezerwowane były tylko dla rodzin królewskich i książęcych. Szybko jednak zyskały popularność wśród całego społeczeństwa. Obecnie najbardziej rozwinięta jest odmiana modern arnis, która wiele czerpie z tradycyjnego arnis. Szkolenie ma bardzo szeroki zakres i obejmuje: pojedynczy i podwójny kij, nóż, miecz, sztylet, rzuty, dźwignie, rozbrojenie, walkę w parterze oraz walkę uliczną z zastosowaniem przedmiotów codziennego użytku. Wszystko to sprawia, że w połączeniu z tradycyjnymi technikami jest to bardzo efektowna sztuka walki.

Muzyka, taniec, akrobatyka – jednym słowem: Brazylia

Wszystkie wspomniane wyżej elementy można podsumować jednym słowem – capoeira, pomimo że wywodzi się z Angoli. Rozwój tej dyscypliny wiąże się bezpośrednio z afrykańskimi niewolnikami sprowadzonymi do Brazylii z portugalskich kolonii w XVI wieku. Z uwagi na to, że więźniowie nie mogli wówczas ćwiczyć żadnych sztuk walki, symulowali taniec, jednocześnie trenując capoeirę. Istotnym elementem tej dyscypliny jest śpiew i muzyka, dzięki czemu strażnicy nie domyślali się, że niewolnicy tak naprawdę ćwiczą sztukę walki. Bardzo długo była zakazana. Dopiero w 1932 roku powstała pierwsza szkoła capoeiry. Istotą tego sportu jest nie tyle zadanie ciosu, ale jego uniknięcie. W 1972 roku stała się oficjalnym narodowym sportem Brazylii.

Co wy na to? Argentyńskie pato

Podobnie jak Brazylijczycy, mieszkańcy Argentyny ubóstwiają wręcz piłkę nożną. Diego Maradona i Leo Messi otaczani są swoistym kultem. Piłka nożna jest dla przedstawicieli tego południowoamerykańskiego kraju traktowana wręcz jak religia. Mimo tego nie jest to oficjalny sport narodowy Argentyny. Jest nim gra o tajemniczo brzmiącej nazwie pato. Pierwsze wzmianki o niej pojawiły się w 1610 roku. Rozgrywana jest na koniach i łączy elementy polo i koszykówki. W grze biorą udział dwie czteroosobowe drużyny. Celem rozgrywki jest wywalczenie piłki i rzucenie jej przez pionowo umieszczony pierścień. Nazwa pato po hiszpańsku oznacza kaczkę. To właśnie żywej kaczki używano zamiast piłki podczas rozgrywki w początkach tej gry i stąd wzięła się jej nazwa. Narodowym sportem Argentyny jest od 1953 roku na mocy dekretu argentyńskiego numer 17468.

W klimatach Dzikiego Zachodu

Pierwsze skojarzenia z Dzikim Zachodem wiążą się raczej z USA lub Meksykiem i to tam zapewne większość z nas upatrywałaby takich sportów jako narodowych. W tym wypadku możemy się bardzo zdziwić. Chilijska odmiana rodeo jest w tym kraju sportem narodowym i to już od 1962 roku. Rozgrywka polega na złapaniu cielaka i przytrzymaniu go przy bandzie. W grze bierze udział dwóch jeźdźców. Zdobyte punkty zależą od części ciała, za którą zostanie złapane zwierzę. Najwięcej punktów, bo aż 4, można zdobyć za przytrzymanie tylnych nóg, jeśli zaś cielak zostanie złapany za łeb, wówczas zawodnicy nie otrzymują żadnego punktu.

Zręcznościowa gra towarzyska sportem narodowym

Mogłoby się wydawać, że sportem narodowym są tylko tradycyjne konkurencje lub oficjalne dyscypliny sportowe. Zupełnie inaczej jest w przypadku kolumbijskiej gry tejo. W tym przypadku jest to towarzyska gra zręcznościowa. Jej początki sięgają prawdopodobnie czasów prekolumbijskich. Powstała około 500 lat temu. Gra polega na rzucaniu metalowym krążkiem w cel, który znajduje się na glinianej tarczy ustawionej pod kątem 45° do podłoża. Obecnie jest nim zazwyczaj trójkątna, papierowa saszetka, w której umieszczona jest mieszanka zapalna. Trafienie w cel powoduje efektowny zapłon jej zawartości. Za rzut można zdobyć od jednego do dziewięciu punktów. Zwykle gra się do 21 punktów. W 2000 roku, na mocy Ustawy Kolumbijskiej numer 613, tejo zostało ustanowione sportem narodowym Kolumbii. 

Zachować tradycje od zapomnienia

Z szacunku do tradycji i pracy gauchos, tzn. południowo-amerykańskich pasterzy bydła, władze Urugwaju w 2006 roku, na mocy ustawy numer 17958, postanowiły uznać umiejętności kreolskie (DestrezasCriollas) za sport narodowy. Jeden ze zwolenników tej ustawy stwierdził: „Gaucho, koń i całe środowisko są podstawowymi elementami naszej tożsamości narodowej”. Słowa te w całej okazałości pokazują znaczenie tej dyscypliny dla Urugwajczyków. Najważniejszym świętem, podczas którego gauchos prezentują swoje umiejętności, jest Tydzień Kreolski organizowany przez gminę Montevideo. Odbywa się on od 1925 roku. Wśród konkurencji są m.in.: „Pelo”, „Pelo Basto”, „Internacional en Pelo” oraz „Basto Argentino”. Najtrudniejsza jest pierwsza kategoria. Jeździec owija paskiem szyję konia i trzyma go jedną ręką razem z grzywą. Wygrywa ten, który utrzyma się najdłużej. Należy podkreślić, że w zawodach występują specjalnie przygotowane i wyszkolone konie. Jeźdźcy prezentują się w tradycyjnych strojach.

Niezwykła harmonia ruchu

Paso Fino to rasa koni, która powstała na terenie Portoryko w XVI wieku. Sama nazwa rasy w wolnym tłumaczeniu oznacza „dobry chód”. To właśnie ta cecha stanowi najbardziej charakterystyczny element jazdy na koniach tej rasy. Jest to chód czterotaktowy. Warto obejrzeć to w internecie, gdyż jest to naprawdę unikalna umiejętność. Przywiązanie do tradycji jazdy konnej oraz do samej rasy Paso Fino dało podstawy do ustanowienia tej dyscypliny sportem narodowym Portoryko. Został on wówczas uznany przez Portorykański Komitet Olimpijski oraz Administrację Parków Publicznych i Rekreacji. Miało to miejsce w 1966 roku. Oficjalne przepisy uznające jazdę konną Paso Fino sportem narodowym Portoryko zostały wprowadzone w 2000 roku. Regulowała je Ustawa Portoryko numer 64.

Duma i tradycja meksykańskiej kultury

Meksyk nieodłącznie kojarzy się z hacjendami, które zajmowały się hodowlą zwierząt. Jedną z najistotniejszych ról pełniły konie. Charakterystyka tego gatunku umożliwiała wykorzystanie ich do pracy, a z uwagi na ogromne powierzchnie wspomnianych gospodarstw stały się one istotnym elementem tradycji tego kraju. Charreria jest to „zestaw” umiejętności, które powinien opanować charro, tzn. jeździec startujący w zawodach. Z założenia miały one charakter użytkowy. Ich opanowanie ułatwiało pracę ze zwierzętami w hacjendach. Od 1933 roku charreria została uznana za sport narodowy Meksyku. Zawody sportowe składają się z dziesięciu konkurencji, które mają pokazać kunszt jeździecki oraz umiejętności kowbojskie charro. Oprócz jeźdźców i koni w niektórych konkurencjach biorą udział byki, co razem daje obraz prawdziwego Dzikiego Zachodu. Ustanowiony jest ścisły regulamin dotyczący zawodów, stroju, początku zmagań oraz spotkania pomiędzy rywalizującymi drużynami. Startują zarówno mężczyźni, jak i kobiety.  

Na kanadyjskiej ziemi

Najważniejszym sportem dla Kanadyjczyków jest bez wątpienia hokej na lodzie. Nie ma w tym nic dziwnego. W tym kraju w 1855 roku w mieście Ontario wymyślono tę grę. W 1875 w Montrealu rozegrano pierwszy oficjalny mecz hokeja na lodzie. Dwa lata później usystematyzowano zasady gry. Gubernator generalny Kanady Lord Stanley w 1892 roku ufundował The Dominion Hockey Challenge Cup, który został przyznany w następnym roku. Obecnie nazywany jest Pucharem Stanleya. Otrzymuje go zwycięzca ligi NHL, czyli najbardziej znanej zawodowej ligi...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy