Dołącz do czytelników
Brak wyników

Rozwój zawodowy

30 listopada 2022

NR 58 (Listopad 2022)

„Nowoczesny” nauczyciel wychowania fizycznego

0 111

„The world has changed (…)” – tak Peter Jackson rozpoczął filmową adaptację trylogii Władca Pierścieni J.R.R. Tolkiena. Czy nasz świat, nasza szkoła rzeczywiście się zmieniły? Czy były to dobre zmiany? Jak powinien odnaleźć się w nowej rzeczywistości współczesny nauczyciel wychowania fizycznego? Na te oraz wiele innych pytań postaram się odpowiedzieć w artykule, zachęcając Was tym samym, drodzy Czytelnicy, do ciężkiej pracy.

Aby zaobserwować, jak na przestrzeni lat (a nawet wieków) zmieniało się podejście do edukacji i wychowania fizycznego, należy na chwilę powrócić myślami do przeszłości.

POLECAMY

W starożytności możemy wziąć pod uwagę kilka ośrodków, które przyczyniły się do wzrostu i rozwoju dzisiejszej cywilizacji. W Chinach czynnikiem warunkującym rozwój kultury fizycznej była armia, która szkoliła się w jeździe na rydwanach, łucznictwie, zapasach i boksie. Oprócz wyszkolenia wojskowego obywatele znali i uprawiali m.in. takie dyscypliny, jak pływanie, gimnastyka lecznicza, kung-fu, boks i taniec rytualny. Oczywiście daleko im do dzisiejszych obwarowanych przepisami dyscyplin, ale jeśli wziąć pod uwagę fakt uczestnictwa w zróżnicowanych formach aktywności fizycznej, należy uznać społeczeństwo chińskie za usportowione. Za kolejny ważny ośrodek uznaje się Egipt, gdzie życie było ściśle związane z Nilem. Sportami, które zaczęto tam uprawiać, były naturalnie sporty wodne, takie jak pływanie, żeglarstwo i wioślarstwo. Uwagę zwraca również fakt, że w Egipcie wykształciły się pierwsze style pływackie. Mężczyźni rozwijali swoją aktywność fizyczną również w ramach szkolenia wojskowego na potrzeby armii, podczas którego trenowali siłę i wytrzymałość oraz doskonalili się w łucznictwie, powożeniu i rzucie oszczepem. Kobiety również angażowały się w kształtowanie swojej sprawności fizycznej, ćwicząc zwinność poprzez gry z piłką. Kolejnym ośrodkiem, w którym aktywność fizyczna odgrywała znaczną rolę, były Indie. Tam także mężczyzn szkolono na potrzeby armii. Dyscyplinami, które ćwiczono, były: powożenie, zapasy, jazda na słoniach, a dodatkowymi aktywnościami – joga oraz wszelkiego rodzaju masaże. 

Jednym z najbardziej znanych pod względem wychowania w aktywności fizycznej krajem starożytnym była Sparta. Wychowanie spartańskie organizowane przez państwo –

Agoge – znane do dziś, choć naturalnie przeszłe już do historii. Było ono pozbawione cech indywidualnych i nie rozwijało jednostki w kierunku jej zdolności i zainteresowań. Podporządkowane było całkowicie potrzebom militarnym państwa. Najważniejszymi rozwijanymi zdolnościami motorycznymi były tam siła, ogólna sprawność fizyczna i wytrwałość, które uznawano za niezbędne podczas wojny. Wartości intelektualne schodziły na dalszy plan lub w ogólne się nimi nie zajmowano, ponieważ – jak uważano – chłopiec miał stać się dobrym wojownikiem, a nie poetą czy filozofem. Selekcja dokonywała się już na bardzo wczesnym etapie życia. Dzieci słabe, chorowite i nierokujące na przyszłość mordowano. Spartiaci nie zajmowali się ani uprawą ziemi, ani jakąkolwiek inną działalnością gospodarczą. Całe ich życie wypełniało szkolenie wojskowe. Byli oni w pewnym sensie zawodowymi żołnierzami. Już Tyrtajos pisał w VII wieku, iż rzeczą piękną jest kroczenie z bronią w ręku w pierwszym szeregu, kiedy odważny człowiek ginie w obronie ojczyzny. Od wczesnego dzieciństwa chłopcy byli zatem poddawani nieustannemu treningowi. We wspólnych zajęciach uczestniczyli po ukończeniu 7. roku życia, a w wieku 12 lat zostawali zmuszani do opuszczenia swojego domu. Opiekę nad nimi od tamtej pory sprawowało państwo – ich domem stawały się koszary. Każdy młodzieniec musiał podporządkować się szczytnej i dość ostrej dyscyplinie oraz nauczyć się żyć w zhierarchizowanej grupie oraz wykonywać rozkazy...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!

Przypisy