Dołącz do czytelników
Brak wyników

Rozwój zawodowy

17 września 2020

NR 44 (Wrzesień 2020)

Rugby Tag jako sport idealny
w kształtowaniu sprawności sportowej dzieci i młodzieży na lekcjach wychowania fizycznego oraz zajęciach pozalekcyjnych

54

Uczniowie podczas lekcji wychowania fizycznego z wykorzystaniem Rugby Tag uczą się pracy zespołowej, komunikacji, a także szacunku dla przeciwnika, sędziego oraz kolegów z drużyny. 

Rugby Tag to bezkontaktowa odmiana rugby pozbawiona takich charakterystycznych elemetów, jak: szarża (obalenie przeciwnika), ruck, młyn, wrzut do autu, a gra nogą ograniczona jest jedynie do wznowienia gry (Liddiard, 2014). Rugby Tag zostało wymyślone przez profesionalnego zawodnika Rugby League – Perry Haddock w 1992 r. w Australii. Powstało z myślą o zawodnikach juniorskich, których trenował Perry do rozgrywek Rugby League w Jersey Flegg Cup. Początkowo Rugby Tag powstało z myślą o poprawie umiejętności podań i biegu zawodników. Ponieważ zasady Rugby Tag są na tyle proste, że sport ten nazwany przez twórcę Oz tag stał się nie tylko uzupełnieniem w szkoleniu młodzieży, ale również niezależną dyscypliną. Zawody Oz tag w Australii przyciągają ponad 50 tysięcy graczy, w różnych kategoriach wiekowych. Popularne są również rozgrywki drużyn mieszanych, tzn. wspólne drużyny, w skład których wchodzą kobiety i mężczyźni. 
W Irlandii, gdzie tradycja rugby sięga roku 1854, Oz tag również cieszy się sporą popularnością wśród społeczeństwa. Dyscyplina, która pojawiła się w Irlandii w roku 2000 skupia ponad 30 tysięcy zawodników i stale wzrasta (ALOB Ltd., 2009).

POLECAMY

Zdobywane umiejętności podczas gry w Rugby Tag

Jeżeli chodzi o Rugby Tag, to wśród trenerów można usłyszeć różne, nierzadko skrajne zdania dotyczące tej bezkontaktowej formy gry. Wśród szkoleniowców można spotkać się ze stwierdzeniem, że nie uczy w ogóle prawdziwego rugby, a zdobyte umiejętności nie przekładają się w wyższych kategoriach wiekowych. Oczywiście problem ten może wynikać jedynie ze złego systemu szkoleniowego. Rugby Tag jeszcze do końca sezonu jesiennego 2018 r. było obecne na Regionalnych Turniejach Dzieci i Młodzieży w ramach rozgrywek Polskiego Związku Rugby. W Tagi rywalizowała kategoria mini żaka (wiek do 10 lat), gdzie wydaje się że jest to okres najwłaściwszy do zdobywania umiejętności bazowych, które będą rozwijane już w późniejszych kategoriach. Natomiast u zawodników starszych powyżej 10 lat Tagi w klubach powinny jedynie stanowić jeden z elementów treningowych, podobnie jak Rugby Touch potocznie nazywane u nas w kraju „paryżanką”. Oczywiście w szkoleniu szkolnym i rywalizacji międzyszkolnej ze względu na bezpieczeństwo uczniów wszystkie turnieje mają formę bezkontaktowej odmiany – Rugby Tag. 

Najważniejsze umiejętności, jakie zdobywają dzieci dzięki Rugby Tag w szkołach, które są wykorzystywane podczas dalszych etapów szkolenia rugby w klubach to m.in.:

  • umiejętność prawidłowego trzymania piłki, 
  • umiejętność biegania z piłką w różnych kierunkach,
  • umiejętność poddawania piłki do tyłu,
  • umiejętność zdobywania punktów,
  • umiejętność podnoszenia piłki z ziemi,
  • umiejętność szukania wolnych przestrzeni gry w ataku (wejście w interwał), 
  • umiejętność gry szerokiej i wąskiej,
  • umiejętność powracania do obrony,
  • umiejętność formowania obrony. 

Szereg tych wszystkich umiejętność w szkoleniu młodych rugbistów jest możliwy dzięki wykluczeniu na początku szkolenia gry w kontakcie. Pozwala to dzieci i młodzież oswoić z piłką, a brak możliwości „wbicia” uczy zawodników szukania przestrzeni w grze. Dzięki temu gra staje się miła dla oka, a zespoły mijają obronę wykonując zwody, podania (nierzadko w formacji wachlarza) oraz wykorzystując własną szybkość. 

Niewątpliwie te wszystkie zalety spowodowały, że Rugby Tag zyskało aprobatę wśród rodziców. Ponad to poza umiejętnościami biegowymi, koordynacyjnymi, a także sprawnościowymi rugby ma walory wychowawcze. 

Przepisy gry: Poniżej przedstawiam w sposób skrótowy aktualne przepisy gry w Rugby Tag zgodne z wytycznymi Polskiego Związku Rugby. Pełny zapis przepisów można znaleźć na stronie związku w zakładce Rugby Tag – Przepisy gry. Sam pierwszy raz usłyszałem o tej bezkontaktowej grze w 2010 roku od znajomego Istvana w Oroshazie, aczkolwiek już od 2007 roku mój stryj wspominał w klubie o takiej ciekawej alternatywie. 

Liczba zawodników: 6 (drużyny mieszane, chłopcy i dziewczęta grają razem; w Szkolnej Lidze Rugby Tag PZR na boisku w drużynie musi być co najmniej 1 dziewczynka).

Zmiany: hokejowe.

Czas gry: 2 x 5 minut, 2 x 7 minut (w zależności od liczby rozgrywanych meczy). W turnieju nie więcej niż 50 minut gry. 

Wymiary boiska: 22 x 55–65 m2 (przy mniejszej przestrzeni gry dobrze jest zmniejszyć liczbę zawodników).

Rozmiar piłki: 3 lub 4 (klasy VI–VII). Starsze roczniki grają już piłką seniorską rozm. 5.

Ubiór: Zawodnicy grający w jednej drużynie powinni być ubrani w jednakowe stroje lub oznaczeni za pomocą znaczników. Koszulka powinna być wsadzona do spodni, aby uniknąć pomyłkowego szarpnięcia przy próbie zerwania taga. Każdy zespół powinien posiadać własny komplet tagów. Pasek zakładamy w pasie na wysokości bioder, a znaczniki (tagi) przypinamy po bokach. 

Rozpoczęcie gry: Na środku boiska. Drużyna przeciwna ustawiona w odległości 5 m (w zależności od możliwości – co najmniej 5 kroków) od drużyny rozpoczynającej. Zawodnik rozpoczynający dotyka nogą piłkę leżącą na ziemi i podnosi ją. Możliwe jest również ropoczęcie trzymając piłkę w dłoniach. W tym przypadku należy dotknąć piłkę stopą tak, aby piłka opuściła na chwilę ręce.

Podawanie piłki: Piłka może być podana (rzucona) jedynie w bok lub do tyłu w powietrzu, nie może zostać przekazana z ręki do ręki.

Obrona: Polega na zrywaniu znaczników – tagów – osobie posiadającej piłkę. Jeżeli posiadacz piłki (atakujący) stracił jednego taga ma 3 kroki lub 3 sekundy na zaprzestanie biegu i podanie piłki. Natomiast w momencie straty obu, piłka przechodzi w ręce rywali, którzy rozpoczynają od wolnego. Zawodnik po zerwaniu znacznika ma obowiązek unieść go wysoko i krzyknąć „TAG” tak, aby zasygnalizować zerwanie sędziemu. Następnie powinien przekazać przeciwnikowi taga do ręki, a ten ma obowiązek przypiąć go do pasa. 

Aut: Rozpoczęcie z pola gry w miejscu, gdzie piłka lub zawodnik opuścili boisko. Należy pamiętać, że linia jest już polem autowym. 

Zdobywanie punktów: Położenie piłki na lub za linią wyznaczającą pole punktowe. Przez wzgląd na bezpieczeństwo, gracz z piłką musi pozostawać na nogach cały czas i nie wolno mu zdobywać punktów poprzez rzucanie się (nurkowanie) w obręb pola punktowego. 

Wolny: Wszystkie niedozwolne zachowania na boisku powinny być natychmiastowo przerwane przez sędziego i ukarane rzutem wolnym. Wyjątek stanowi prawo korzyści. Do niedozwolonych zachowań należą m.in. gra w kontakcie zarówno w obronie, jak i ataku, blokowanie zawodnika bez piłki, kopanie piłki, podanie lub wypuszczenie piłki do przodu, gra na ziemi, rzucanie tagami zamiast oddanie przeciwnikowi do ręki, obrót wokół własnej osi o 360 stopni i wyjście na aut. Wykonanie wolnego wygląda tak samo, jak podczas rozpoczęcia gry (PZR, 2017). 

Czy muszę być trenerem, aby prowadzić zajęcia rugby u siebie w szkole?

Nie trzeba być trenerem rugby, aby prowadzić zajęcia u siebie w szkole. Nauczyciele wychowania fizycznego, ale również animatorzy sportowi świetnie odnajdują się w roli pierwszych szkoleniowców młodych rugbistów. Dzięki dotychczasowej wiedzy zdobytej na studiach, kursach, szkoleniach,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy