Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia sportu

9 lipca 2019

NR 38 (Lipiec 2019)

Budowanie kompetencji społecznych podczas aktywności fizycznej na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży

0 69

Uczestnictwo w aktywności fizycznej wymaga od dzieci umiejętności interakcji z innymi ludźmi. Dziecko podczas obozów czy kolonii jest częścią pewnej całości. Spójna grupa tworzy się nie tylko poprzez grę w piłkę, ale też przez wspólnie spędzony czas, z dala od sportowych sytuacji. Wspólne posiłki, gry wideo, zabawy w grupie są równie ważnym elementem budowania grupy. I choć na pierwszy rzut oka może nie być to widoczne, ma znaczenie dla prawidłowego działania całości.

Właściwa komunikacja 

Jest to jeden z głównych czynników wpływających na atmosferę panującą w grupie. Relacje między dziećmi powinny cechować się otwartą rozmową, wzajemnym wsparciem, współpracą w rozwiązywaniu problemów, dążeniu do celu. Takie gronostaje się związane emocjonalnie, a dzieci mogą na sobie polegać, zarówno na poziomie grupy, jak i osobistym. W zawodzie wychowawcy/nauczyciela komunikacja jest jednym z najistotniejszych narzędzi. To dzięki niej tworzą oni pozytywne bądź negatywne relacje. Stworzenie odpowiednich kanałów komunikacyjnych jest kluczowe dla wzajemnego zrozumienia. Każde z dzieci ma trochę inne zaplecze kulturowe – własne przyzwyczajenia, nawyki. Grupa natomiast powinna działać jak kolektyw, w jednorodny sposób. Spójność można osiągnąć dzięki określeniu ogólnych zasad, którymi będzie się kierowała. Klarowność w tym względzie pozwoli na sprawne działanie grupy i uniknięcie nieporozumień wynikających z przyzwyczajeń jej członków.

Chwile spędzone razem, przygody umacniają grupę. Warto zwrócić uwagę na wspólne posiłki, odpowiednie gry i zabawy, mające na celu integrację i rozwój grupy. Pewne aspekty czy techniki treningu mentalnego powinny być jednak obecne podczas każdych zajęć – realizacja celów grupowych, dbanie o właściwą komunikację. Wraz z rozwojem dzieci, dojrzewają relacje w zespole, dochodzi do starć, walki o przywództwo, pojawiają się pierwsze związki i konflikty. Warto pielęgnować relacje w trakcie przygody wakacyjnej, w końcu wiele znajomości z kolonii staje się przyjaźniami na całe życie.

Umiejętności społeczne

W teorii to szkoła ma na celu przygotowanie dzieci i młodzieży do wymagań, jakie niesie dorosłe życie. Istotne jest tutaj rozwijanie umiejętności społecznych. Jednakże na co dzień trudno o tym pamiętać, ponieważ nauczyciel powinien kształtować także inne kluczowe kompetencje, np. porozumiewania się w językach obcych, matematyczne i informatyczne, umiejętności uczenia się, inicjatywności i przedsiębiorczości, świadomości i ekspresji kulturalnej. Ważne jest to, aby uczeń został wyposażony nie tylko w wiedzę, ale także w konkretne umiejętności, które pomogą mu radzić sobie w rzeczywistości otaczającego go świata. Trudno oddzielić od siebie poszczególne kompetencje kluczowe, gdyż ich zakresy często się pokrywają i są ze sobą powiązane. Umiejętności rozwijane w zakresie jednej kompetencji mogą wspierać i ułatwiać rozwój pozostałych, dlatego należy pamiętać, że rozwijanie każdej z nich jest równie ważne. Należy zwracać uwagę na kreatywność, umiejętność rozwiązywania problemów, myślenie krytyczne, podejmowanie inicjatywy i ryzyka, umiejętność wyrażania emocji i współpracy w zespole.

Obozy i kolonie to idealny czas, aby rozwijać kompetencje społeczne, spośród których niezwykle ważna jest umiejętność współpracy w grupie. Ważne, aby uczyć dzieci jak współpracować ze sobą, aby osiągnąć zamierzony cel, brać odpowiedzialność za zadanie zespołowe i jego wynik. Podczas takiej pracy występują elementy planowania, działania i ewaluacji pomysłów – analizowanie postępów pracy, a w miarę potrzeb – modyfikacja wcześniejszych założeń. Nie jest to takie łatwe, gdyż wymaga empatii, umiejętności komunikacyjnych, umiejętności wyrażania swojego zdania, ale też zdolność przyznania się do błędu czy wyciągania lekcji porażki. Umiejętność współpracy określamy jako tzw. umiejętność miękką, bardzo ważną w codziennym funkcjonowaniu. Celem aktywności fizycznej podczas obozów czy kolonii jest przede wszystkim zabawa, ale nie zapominajmy o wspomaganiu dziecka w rozwoju intelektualnym, emocjonalnym, społecznym, fizycznym i moralnym.

Ważne jest również to, aby dziecko w miarę swoich możliwości było przygotowane do życia w zgodzie z samym sobą, ludźmi i przyrodą. Należy zadbać o to, aby dziecko odróżniało dobro od zła, było świadome przynależności społecznej (do rodziny, grupy rówieśniczej, reszty społeczeństwa) oraz rozumiało konieczność dbania o środowisko.

Podczas wakacji dziecko rozwija kontakty z innymi osobami, niezwiązanymi z rodziną, zajmuje różne pozycje w grupie rówieśników. W tym czasie pojawiają się w jego życiu osoby, które mają dla niego znaczenie i wywierają na nie wpływ, a autorytet rodziców się zmniejsza, choć nadal są oni ważni i potrzebni dziecku.
Wychowawca/nauczyciel powinien tak planować aktywności, aby stwarzać dzieciom jak najwięcej sytuacji, w których będą doskonalić umiejętności komunikacji z kolegami, negocjacji, wyrażania własnych potrzeb, uczuć, dochodzenia do kompromisu, dyskusji i wyciągania wniosków. Jest to proces złożony i dość trudny. Dzieci są bardzo skoncentrowane na sobie i własnych potrzebach, chętnie nawiązują kontakty z rówieśnikami, wspólnie się bawią, ale trudno im zrozumieć, że mogą mieć wspólny cel i razem za jego realizację odpowiadać.

Kształtowaniu umiejętności społecznych sprzyjają zabawy ki...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy