Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem , Otwarty dostęp

27 listopada 2018

NR 34 (Listopad 2018)

Aktywność fizyczna w czasie przerw międzylekcyjnych

0 262

Ćwiczenia śródlekcyjne są aktywnościami ruchowymi wprowadzanymi w toku lekcji. Ich celem jest przywrócenie koncentracji uczniów, rozluźnienie i odprężenie psychofizyczne. Pośrednio mogą oddziaływać jako profilaktyka wad postawy i wspomagać prawidłowy rozwój małej i dużej motoryki.

Codzienne, wielogodzinne przebywanie dziecka w szkole w pozycji siedzącej jest czynnikiem szkodliwie wpływającym na rozwój organizmu. Praca umysłowa oraz siedzenie w bezruchu przez długi czas zajęć szkolnych, często w niedostosowanej, niewygodnej ławce szkolnej i w niewietrzonej klasie sprawiają, że dziecko szybko się męczy, na skutek czego przybiera nieprawidłową postawę ciała, garbi się, pochyla. Oprócz tego za wysokie krzesła powodują niedokrwienie wielkich mięśni tylnej strony uda, gdyż dziecko nie potrafi położyć stóp na podłodze. Uczeń, szukając oparcia dla stóp, siada na brzegu krzesła na podudziu. Ponadto obciążona jest ręka (pisanie, rysowanie – niestety, w tę pracę zaangażowana jest tylko jedna z rąk), zmysł słuchu i wzroku. Efektem tego jest gorsza praca uczniów na lekcjach i słabsze przyswajanie przez nich informacji. Aby zapobiec tym negatywnym zjawiskom, należy wprowadzać ćwiczenia śródlekcyjne. Taka aktywność fizyczna ma bardzo pozytywny wpływ zarówno na organizm młodego człowieka, jak i efektywność jego pracy umysłowej. Kilkuminutowe przerwy w nauce powinny być stosowane kilkakrotnie w ciągu pobytu dziecka w szkole. 

Cele ćwiczeń śródlekcyjnych

Nie ma wątpliwości co do tego, że gimnastyka śródlekcyjna jest potrzebna w toku zajęć szkolnych, ponieważ sprzyja zdrowiu oraz usprawnia procesy myślowe.
Kazimiera Wlaźnik i Anna Złotkiewicz piszą, iż celem ćwiczeń śródlekcyjnych jest: 

  • przeciwdziałanie negatywnym skutkom znużenia i zmęczenia gromadzonego w ciągu dnia pracy ucznia,
  • ożywienie funkcji wegetatywnych, pobudzenie układu krążenia i układu oddychania, przesunięcie masy krwi z okolic miednicy i kończyn dolnych do mięśni szkieletowych i górnej części tułowia i mózgu,
  • korekcja postawy poprzez ruch wszechstronnie angażujący układ kostno-stawowo-mięśniowy,
  • odciążenie analizatora wzrokowego (zmiana akomodacji oka) i słuchowego,
  • kształtowanie trwałego nawyku stosowania aktywnego wypoczynku w czasie pracy umysłowej w szkole i w domu.

Organizacja ćwiczeń śródlekcyjnych

  1. Ćwiczenia śródlekcyjne powinny być przeprowadzone zawsze wtedy, gdy nauczyciel zauważy znużenie i zmęczenie u uczniów.
  2. Czas trwania przerwy przeznaczonej na przeprowadzenie ćwiczeń powinien wynosić ok. 2–3 minut w klasach wyższych, w klasach niższych można go przedłużyć nawet do 5 minut.
  3. Ćwiczenia powinny być prowadzone przy otwartych oknach, bez względu na panujące na zewnątrz warunki atmosferyczne.
  4.  W pomieszczeniach o zanieczyszczonej podłodze należy unikać biegów, skoków oraz innego rodzaju ćwiczeń, które sprzyjałyby powstawaniu kurzu i wdychaniu go przez uczniów w czasie ćwiczeń i po nich.
  5. Ćwiczenia te nie powinny powodować nadmiernego zamieszania i hałasu.
  6. Ćwiczenia śródlekcyjne organizuje i przeprowadza nauczyciel prowadzący zajęcia dydaktyczne w danej klasie. W starszych klasach może je prowadzić przygotowany wcześniej uczeń.
  7. Przy opracowywaniu zestawów ćwiczeń śródlekcyjnych należy uwzględniać m.in. specyficzne warunki pomieszczenia klasowego, wiek uczniów.
  8. Ćwiczenia śródlekcyjne powinny zawierać proste zadania pobudzające układ oddechowy i krążenia, korygujące nieprawidłową postawę ciała oraz wprowadzające odprężenie psychiczne.
  9. Ćwiczenia śródlekcyjne powinny być różnorodne, wciąż urozmaicane, aby nie stały się nudne dla uczniów. Podczas ćwiczeń można wykorzystywać przybory, np. długopis, zeszyt, sznurek, puste pudełko po zapałkach. 
  10. Podczas prowadzenia ćwiczeń wszystkie polecenia powinny być dla uczniów krótkie, zrozumiałe i mobilizujące, zachęcające do podjęcia aktywności.
  11. Przy wykonywaniu ćwiczeń uczniowie powinni wyjść z ławek lub stanąć za krzesłem, aby wykorzystać dostępną przestrzeń między ławkami. 
  12. Niewielka ilość wolnego miejsca w klasie w znacznym stopniu ogranicza rozmach i dynamikę ruchów ucznia, dlatego zestawy ćwiczeń powinny być proste i łatwe do wykonania nawet na niewielkiej przestrzeni.
  13. Ćwiczenia śródlekcyjne można uatrakcyjniać muzyką i śpiewem.
  14. Realizując ćwiczenia śródlekcyjne, należy pamiętać o tym, iż głównym ich celem jest odprężenie psychiczne i fizyczne, a nie podnoszenie sprawności ruchowej wychowanków.

Tok ćwiczeń 

Przygotowując zestawy ćwiczeń śródlekcyjnych, należy pamiętać o tym, iż opierają się one na następującym toku: 

  • ćwiczenia mięśni szyi – skłony, skręty i krążenia głowy, których celem jest prawidłowe ustawienie głowy i kształtowanie naturalnych krzywizn kręgosłupa,
  • ćwiczenia ramion – angażują mięśnie obręczy barkowej, ramion, przedramion i dłoni, należą do nich skurcze (poziome i pionowe), wymachy, wyprosty i krążenia wykonywane w różnych kierunkach i w różnym tempie, 
  • ćwiczenia tułowia w różnych płaszczyznach – pobudzają układ krążenia i oddychania, korygują postawę, zwiększają gibkość i elastyczność kręgosłupa, są to skłony w przód i w tył, skłony boczne, skręty, skrętoskłony i krążenia, 
  • ćwiczenia nóg – mają na celu rozruszanie stawów kończyn dolnych, należą do nich: chód, bieg, podskoki jednonóż i obunóż, kroki taneczne, specjalne ćwiczenia zapobiegające płaskostopiu, 
  • ćwiczenia oddechowe – mają na celu zwiększenie pojemności płuc i ich wentylację. 

Należy je rozpocząć od nauki prawidłowego oddechu, czyli wdech nosem i wydech ustami. 

Przykładowe zestawy ćwiczeń śródlekcyjnych

Zestaw I. Metoda zabawowo-naśladowcza

  • „Koń kiwa głową”: skłony głowy w przód z lekkim przyciąganiem brody i w tył z wydłużeniem szyi. 
  • „Malowanie ścian i sufitu”: wznoszenie i opuszczanie prawej ręki, następnie lewej ręki – naśladowanie malowania. 
  • „Zbieranie owoców”: przez skłony...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy