Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

16 września 2019

NR 39 (Wrzesień 2019)

Ćwiczenia percepcyjne – jak nauczyć uczniów zbierania informacji z boiska?

0 33

Percepcja w grze zespołowej to świadome zbieranie informacji z boiska/sali przez ucznia/zawodnika oraz wykorzystanie ich w trakcie gry, aby osiągnąć założony cel. Zanim jednak dojdzie do wyboru działania, w umyśle gracza zachodzi wiele procesów percepcyjnych związanych z przetwarzaniem informacji, co sprowadza się do przesądzenia, które z działań będzie w danej chwili najkorzystniejsze (Naglak, 2001). Jak wspomóc uczniów w tych procesach?

Percepcja sytuacji boiskowej według Dudy (2008) oparta jest na bardzo szeroko pojętym procesie myślenia. Występują w nim takie czynności umysłowe, jak: rozumienie, przewidywanie, ocenianie, wnioskowanie. Uświadomienie sobie konkretnej sytuacji umożliwia intelektualne zrozumienie w logicznym ciągu zdarzeń, co według Naglaka (Naglak, 2001) stanowi warunek skutecznego działania. 

Percepcja jest również uważana za element techniki piłkarza/sportowca, która składa się według Goncalo Feio z 3 elementów:

  • percepcji (postrzegania, oceny sytuacji),
  • decyzji (wyboru działania),
  • wykonania czynności ruchowej (strzału, podania, prowadzenia, zwodu, dryblingu).
    źródło: funpage Korki z piłki, publikacja z dnia 11.10.2018

Bardzo ciekawe poglądy dotyczące procesu szkolenia i percepcji prezentuje wybitny szkoleniowiec Arsene Wenger, który mówi, że nauczanie techniki w obecnych czasach jest odwrócone. Najpierw nauczamy wykonania czynności ruchowej, potem podejmowania decyzji, a dopiero na samym końcu percepcji. (…) Różnica między dobrym a wielkim graczem jest taka, że ten drugi, gdy nie jest w posiadaniu piłki, używa głowy jak radaru.
źródło: funpage Football Researcher, publikacja z dnia 23.03.2019

Starając się na naszych lekcjach lub treningach rozwijać elementy percepcji, pamiętajmy o tym, na co musi zwrócić uwagę uczeń/zawodnik w trakcie gry:

  • ustawienie przeciwnika,
  • ustawienie partnerów,
  • umiejscowienie sytuacji boiskowej (linie, bramki, część boiska, w której się znajduje),
  • gdzie jest piłka,
  • gdzie jest wolna przestrzeń.

Często na swoich treningach czy lekcjach używamy ćwiczeń percepcji tylko nie do końca zdajemy sobie z tego sprawę – np. zabawa w „Murarza”. Bardzo prosty sposób na przyuczenie do zbierania informacji o tym, gdzie jest przeciwnik (murarz), gdzie są ustawieni koledzy, partnerzy (ważne, aby nie biec w tym samym kierunku, co reszta uczestników zabawy, gdyż teoretycznie wzrasta wtedy możliwość bycia złapanym), gdzie jest wolna przestrzeń (przekroczenie linii strzeżonej przez murarza w miejscu, w którym w danej chwili go nie ma).

Poniższe ćwiczenia/zabawy/gry nie są ułożone w toku lekcyjnym. To jedynie wybrane propozycje służące rozwijaniu percepcji. Można wykorzystywać je w trakcie rozgrzewki, jak również w części głównej.

Berek z elementem percepcji

W polu gry uczniowie są ustawieni w rozsypce. Wyznaczamy berków, wręczając im różnokolorowe znaczniki (berek ma trzymać znacznik w ręce tak, aby był widoczny dla reszty uczniów). Jeśli berek kogoś dotknie, wręcza mu znacznik. Uciekający mają za zadanie nie dać się złapać oraz aktywnie obserwować pole zabawy. W każdym momencie nauczyciel może wziąć ucznia na bok i zadać mu pytanie (nie może być wtedy złapany). Na odpowiedź ma 3–4 sekundy. Zła odpowiedź lub jej brak wiąże się z karą (3 pompki lub bycie berkiem).

Przykładowe pytania:

  • Czy Tomek jest berkiem?
  • Ilu jest berków?
  • Jakiego koloru berkiem jest Agnieszka?
  • Ilu mamy czerwonych berków?
  • Czy Beata i Natalia są berkami tego samego koloru?

Prowadzenie piłki

W wyznaczonym polu znajdują się uczniowie z piłkami. Ich zadaniem jest prowadzenie piłki w taki sposób, aby nie dotykała ona reszty piłek oraz żadnego z pozostałych uczniów. Uczniowie starają się również o to, aby w trakcie prowadzenia piłki nie dotknąć jakąkolwiek częścią swojego ciała innego uczestnika zabawy. 
 


Podania w parach połączone z prowadzeniem piłki

W wyznaczonym polu połowa uczniów podzielona jest na pary. Jedna piłka na parę. Każdy uczeń z drugiej połowy otrzymuje piłkę. Zadaniem par jest podawanie piłki do siebie w ruchu, po wyznaczonym polu tak, aby piłka nie dotknęła piłki innej pary lub piłki ucznia prowadzącego piłkę oraz pozostałych uczniów. Zadaniem uczniów niebędących w parach jest prowadzenie piłki w taki sposób, aby nie dotykała ona reszty piłek oraz żadnego z pozostałych uczniów. Wszyscy uczniowie starają się również o to, aby w trakcie prowadzenia piłki nie dotknąć jakąkolwiek częścią swojego ciała innego uczestnika zabawy. 
 


Podania w parach

W wyznaczonym polu znajdują się uczniowie podzieleni na pary. Każda z nich otrzymuje piłkę. Ich zadaniem jest podawanie piłki do siebie w ruchu, po wyznaczonym polu tak, aby piłka nie dotknęła piłki innej pary oraz pozostałych uczniów. Wszyscy uczniowie starają się również o to, aby w trakcie prowadzenia piłki nie dotknąć jakąkolwiek częścią swojego ciała innego uczestnika zabawy. 
 


Prowadzenie piłki nożnej/kozłowanie piłki koszykowej lub ręcznej z przeszkodami

W wyznaczonym polu (20 × 10 m) ustawiamy bardzo dużą ilość stożków, pachołków. Zadaniem uczniów jest prowadzenie/kozłowanie piłki w taki sposób, aby:

  • nie dotykali się nawzajem,
  • nie dotykali piłek innych zawodników,
  • swoją piłką nie dotykali piłek innych zawodników,
  • swoją piłką nie dotykali innych zawodników,
  • swoim ciałem lub piłką nie dotykali rozłożonych pachoł-
  • ków/stożków,
  • nie wychodzili z piłką poza wyznaczone pole.

Progresja ćwiczenia: uczniowie dobrani w pary. Jeden prowadzi/kozłuje piłkę, drugi prowadzi/kozłuje piłkę po tym samym torze co pierwszy, z zachowaniem wszystkich powyższych zasad.
 


Podania o ścianę w parach

Uczniowie zostają podzieleni na pary. Stają jedna osoba za drugą, twarzą do ściany. Pierwsza osoba staje 2 metry od ściany, patrzy w wyznaczony na ścianie punkt. Partner ustawiony za plecami rzuca piłkę o ścianę. Zadaniem ucznia stojącego bliżej ściany jest możliwie najszybszy chwyt piłki (zanim dotknie ziemi).
Progresje:

  • różne rodzaje piłek,
  • różne rodzaje rzutów (piłki nadlatują z różnych kierunków),
  • zmiana odległości od ściany.

Gra na dwie piłki

Dzielimy uczniów na 2 równe drużyny. Każda z nich jest w posiadaniu piłki (ręczna, koszykowa, nożna). Pole gry wyznaczamy jak największe. Zadaniem drużyny jest zabranie piłki przeciwników, nie tracąc swojej. Punkt przyznaje się drużynie, która weszła w posiadanie dwóch piłek w tym samym czasie.

Gra w tych samych koszulkach

Dzielimy uczniów na 2 równe drużyny. Pole gry wyznaczamy jak największe. Zadanie drużyny to jak najdłuższe utrzymywanie w posiadaniu piłki. Jedynym utrudnieniem jest to, że wszystkim zawodnikom dajemy te same znaczniki (szarfy), aby podnosili głowę do góry, zbierali informacje i analizowali je (zamiast koloru koszulki-muszą rozpoznać twarz kolegi/koleżanki z drużyny.

Jak najszybsze podania w drużynach

W wyznaczonym polu znajdują się dwie drużyny złożone z 7 uczniów w ustawieniu 1–2-3–1. Zadaniem każdej z drużyn jest ja najszybsza wymiana podań tak, aby każdy z zawodników dotknął piłki. Wygrywa drużyna, która szybciej odda piłkę do swojego bramkarza.
 


Podania w 4 drużynach

W wyznaczonym polu znajdują się cztery drużyny, złożone z 4 uczniów każda. Wszystkie zespoły mają po jednym przedstawicielu w każdym kwadracie. Zadaniem uczniów są podania piłki między sobą w drużynach tak, aby piłki nie zderzyły się i nie dotykały uczniów innych zespołów. Po podaniu piłki zawodnik wybiega przez jeden z boków kwadratu, w którym się znajduje, wykonuje na zewnątrz kilka powtórzeń ćwiczenia rozgrzewkowego, wbiega z powrotem do swojego kwadratu (przez inny bok niż wchodził) i w pozycji wyjściowej czeka na podanie.
 


Zabawa „Ustaw się za…”

Uczniowie w wyznaczonym polu poruszają się dowoln...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy