Dołącz do czytelników
Brak wyników

Edukacja prozdrowotna

28 listopada 2018

NR 34 (Listopad 2018)

Czy odpowiednia dieta może przyspieszyć powrót do sprawności po kontuzji sportowej?

0 199

Urazy i kontuzje sportowe są niestety wpisane w cykl treningowy zarówno sportowca wyczynowego, jak i amatora. Po wystąpieniu kontuzji dla każdego sportowca najważniejsze jest tempo regeneracji i szybki powrót do zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że w takiej sytuacji najistotniejsza jest odpowiednia diagnoza i rehabilitacja. Jednak nie każdy jest świadomy, iż równie ważne w okresie rekonwalescencji jest odpowiednie żywienie.

Sukces sportowy zależny jest przede wszystkim od odpowiednio zaplanowanego i zrealizowanego planu treningowego. Jednakże kluczowe znaczenie ma także właściwe żywienie, tj. poprawnie zaplanowanowana wartość energetyczna i odżywcza codziennego jadłospisu. Niestety, nie każdy zawodnik czy trener jest świadomy, że dieta odgrywa także wyjątkowo istotną rolę podczas leczenia urazów i kontuzji sportowych. Dzięki odpowiedniemu żywieniu w okresie leczenia i rekonwalescencji po urazach (zarówno mięśniowych, jak i kostno-stawowych) można zwiększyć tempo regeneracji, a tym samym przyspieszyć powrót do zdrowia i regularnych treningów.

Przede wszytkim energia!
Podaż energii u pacjenta sportowca zależna jest przede wszystkim od stopnia urazu. Jednakże, w większości przypadków zaleca się zwiększenie podaży energii nawet do ok. 50%. Należy pamiętać, że ujemny bilans energetyczny bardzo niesprzyja powrotowi do zdrowia. Im większe ograniczenie spożycia energii, tym bardziej utrudniony będzie powrót do zdrowia z powodu negatywnych konsekwencji metabolicznych. Ujemny bilans energetyczny przyspiesza atrofię mięśni podczas ich unieruchomienia oraz opóźnia proces gojenia. Niestety, ale nieuzasadnione nadmierne zwiększanie spożycia energii, mimo iż „ochrania” mięśnie przed ich nadmiernym katabolizmem, to sprzyja zwiększeniu zawartości tkanki tłuszczowej. Wiadome jest natomiast, że nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w istotnym stopniu przyczynia się do obniżenia wydolności i możliwości wysiłkowych sportowca.

Białko
Białko uznaje się za najważniejszy składnik pokarmowy w rekonwalescencji, szczególnie związane z unieruchomieniem pacjenta. Niedobór białka w diecie, powodujący ujemny bilans azotowy u pacjenta po urazie, bardzo negatywnie wpływa na metabolizm mięśni. Ponadto niewystarczające spożycie białka utrudnia gojenie się ran, nasila stany zapalne. Należy pamiętać, że utrata mięśni, która jest wysoce niepożądana w sporcie, jest związana ze zmniejszoną syntezą białek miofibrylarnych, a procesy leczenia są w dużym stopniu uzależnione od syntezy kolagenu. Istotną rolę odgrywają także proporcje pomiędzy spożyciem białka pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Uważa się, że w diecie młodych sportowców białko pochodzenia zwierzęcego winno stanowić 60–70% całkowitej jego ilości. W przypadku dorosłych zawodników uznano, że 60-proc udział białka pochodzenia zwierzęcego w ogólnej puli białkowej jest wystarczający. Źródłem białka w diecie sportowca rekonwalescenta powinny być: jaja, mięso drobiowe, chuda wołowina, ryby, chudy nabiał oraz strączki. 

Aminokwasy
Dużo uwagi w rekonwalescencji sportowca poświęca się suplementacji aminokwasami, które są składowymi białek. Wiele przeprowadzonych prac w tym zakresie wskazuje na pozytywne działanie aminokwasów rozgałęzionych BCAA, czyli leucyny, izoleucyny i waliny. BCAA stanowią ok. 35–40% tkanki mięśniowej. Przypisuje się im udział w transporcie związków energetycznych. Prócz tego leucyna odgrywa ważną rolę w metabolizmie białek, ogranicza ich degradację, a także sprzyja regeneracji złamań kostnych. Z kolei izoleucyna bierze udział w syntezie hemoglobiny, także przyspiesza rekonwalescencję po urazach sportowych.  Badacze sugerują, że suplementacja BCAA prócz tego, że zwiększa zdolność do wysiłku fizycznego sportowca, zmniejsza ryzyko kontuzji kostnej i zapadalności na choroby. 

Witamina D
W przypadku...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy