Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

21 września 2018

NR 26 (Wrzesień 2018)

Grywalizacja na zajęciach WF

0 24

Grywalizacja to bardzo efektywne narzędzie do realizacji programu nauczania, dodatkowo pomocne na zajęciach wychowania fizycznego, gdzie trudność może sprawić ocena pewnych elementów pracy ucznia. Zastanówmy się, w jaki sposób możemy wykorzystać ją w swojej szkole i co dzięki niej zyskamy na swoich zajęciach.

W czasie semestru jest do zdobycia 12 000 punktów. Trzecia część punktów (4 000) jest do zdobycia w czasie czterech dużych testów. Trzecia część punktów (kolejne 4 000) jest do zdobycia za duże prace wykonywane w domu [artykuły, raporty, badania, opracowania). Za samo pojawienie się na lekcji (podzielone odpowiednio na liczbę godzin w semestrze) można zdobyć 2 000 punktów, a za aktywność na lekcji, skoro się już na niej pokazało – kolejne 2000. Uwaga, po drodze będą do zdobycia punkty bonusowe za wyzwania-niespodzianki […] Semestr zaliczą osoby, które zdobyły 10 000 i więcej punktów”1.
Powyższy fragment zaczerpnięty został z książki Pawła Tkaczyka pt. „Grywalizacja. Jak zastosować mechanizmy gier w działaniach marketingowych”. Jak głosi tytuł, autor analizuje mechanizmy gier w odniesieniu do działań marketingowych. Ich głównym celem jest zwiększenie poziomu sprzedaży oferowanych produktów. Dokonuje się tego poprzez wzrost zaangażowania klientów, które budowane jest na bazie zaufania i tworzenia długotrwałej relacji.
Takie podejście powinno także interesować nauczycieli. Oni również powinni dbać o relacje i budować je na zaufaniu. Bez względu bowiem na etap nauczania przez minimum trzy lata będą prowadzić proces nauczania w danej klasie. „Klientem” nauczyciela są uczniowie. Jego produktem (a właściwie usługą) – lekcja. Celem z kolei – zwiększenie poziomu wiedzy, a w przypadku nauczycieli wychowania fizycznego, także poziomu sprawności fizycznej. Najważniejszym efektem będzie takie ukształtowanie podopiecznych, by odczuwali naturalną potrzebę ruchu i brali udział w różnych formach aktywności fizycznej. Dotyczy to zarówno okresu edukacji szkolnej, jak czasu po jej formalnym zakończeniu.
Sformułowane w ten sposób cele i ich efekty są bez wątpienia trudne do zrealizowania. Wybiegają bowiem daleko w przyszłość w czas, kiedy edukator nie ma realnego wpływu na postępowanie ucznia (jego dorosłość). Działania wuefisty muszą być zintensyfikowane w okresie, kiedy jego wiedza i autorytet mają największe oddziaływanie na młodego człowieka. 
Zestaw bodźców zastosowanych przez nauczyciela wychowania fizycznego musi oddziaływać na ucznia na wielu poziomach i dodatkowo w różnej perspektywie czasowej. Po pierwsze: musi oddziaływać na sferę fizyczną ucznia. Efekty powinny być widoczne w poprawie zdolności motorycznych. Po drugie: bodźce powinny wzbudzać ciekawość, być inspiracją i motywacją do podejmowania różnorodnych działań. Po trzecie i najważniejsze: w długookresowej perspektywie powinny być impulsem do działań wykraczających poza mury szkoły oraz klasowe i szkolne 
grono uczestników. 
W swojej książce pt. „Impuls. Jak podejmować właściwe decyzje dotyczące zdrowia, dobrobytu i szczęścia”2, Richard H. Thaler i Cass R. Sunstein zwracają uwagę na takie właśnie impulsy. Te drobne działania nie mają nikogo do niczego zmuszać. Są raczej niewielkimi szturchnięciami, które mają skierować naszą uwagę we właściwym kierunku. Ich celem jest modelowanie naszych zachowań, które w przypadku lekcji wychowania fizycznego przejawia się w przedstawieniu uczniowi przykładu propagowanych zachowań poprzez wykorzystanie przykładów osób i postaci, które uczeń zna z życia, telewizji, sportu, a które uznawane są 
za wzory osobowe3.
Jednym z takich impulsów, zwiększających zaangażowanie uczniów podczas lekcji wychowania fizycznego, może być grywalizacja. W poprzednim numerze „Wychowania Fizycznego i Zdrowotnego” przedstawione zostały jej teoretyczne aspekty. Niniejszy artykuł stanowi jego kontynuację. Wskazane zostaną w nim praktyczne wskazówki do opracowania własnej wersji grywalizacji i wykorzystania jej podczas lekcji. 
Przedstawiony we wstępie cytat z łatwością można przenieść na grunt szkolny. Przedmioty ścisłe (fizyka, chemia, biologia, matematyka, informatyka) czy humanistyczne (historia, język polski i języki obce) bez problemu mogą skorzystać z powyższej propozycji. W ich zakresie przewidziane są bowiem zadania domowe i testy. Lekcje wychowania fizycznego są w tej kwestii trudniejsze do przygotowania. Wymagają bowiem od nauczyciela pracy od podstaw. Z drugiej strony praktycznie podczas każdej lekcji wychowania fizycznego uczniowie rywalizują między sobą. Daje to wiele możliwości do porównywania uczniów i przyznawania różnych wartości punktowych. Z łatwością powstanie więc klasyfikacja, która wskaże najbardziej zaangażowanych uczniów i stanie się podstawą do zaliczenia przedmiotu. 
Podstawą do wprowadzenia grywalizacji na lekcjach wychowania fizycznego powinna być zmiana systemu oceniania. Obecnie każdy uczeń za podejmowaną aktywność otrzymuje oceny. Powołując się na liczne badania, Krzysztof Kultys wskazuje na następujące kryteria warunkujące ocenę z wychowania fizycznego: „frekwencja, sprawność fizyczna, umiejętności techniczne i taktyczne dyscyplin sportowych, reprezentowanie szkoły w zawodach, strój, aktywność, rzadziej wymieniane to: kompetencje z zakresu dbałości o zdrowie, kształtowanie nawyków higieniczno-kulturowych, a także wyposażenia uczniów w wiedzę dotyczącą szeroko pojętego wychowania fizycznego”4. Tak szeroki zakres czynników wpływających na ocenę końcową z wychowania fizycznego sprawia, że staje się ona po części subiektywna. Może także sprawiać nauczycielowi pewien problem. Jak bowiem ocenić ucznia, który odznacza się wysokim poziomem sprawności fizycznej, reprezentuje szkołę na szczeblu ogólnokrajowym, ale nie przychodzi na lekcje, a kiedy już się na niej pojawi, to j...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy