Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem , Otwarty dostęp

10 marca 2022

NR 53 (Marzec 2022)

Inspiracje z przeszłości – Football z granicą, czyli atrakcyjny wariant piłki nożnej z początku XX w.

0 127

Edmund Cenar jest znany jako prekursor piłki nożnej w Polsce. Jak podaje Grzegorz Racinowski, to on w 1889 r. przywiózł z Anglii do Polski przepisy piłki nożnej i samą piłkę.

Sam Cenar w 1906 r. wspominał tamten okres w następujący sposób: „U nas od czasu pierwszego zlotu sokołów w roku 1892, na którym nauczyciele m. Lwowa po raz pierwszy w kraju zaprodukowali Football – rozpowszechniła się ta gra i bywa z zamiłowaniem grywaną. Pierwszy matsch footballowy odbył się w roku 1894 między drużyną Sokoła krakowskiego a lwowskiego. Od czasu założenia Towarzystwa zabaw ruchowych we Lwowie [1905 r. – przyp. własne] poczęly się dopiero silniej rozwijać kluby footballistów”.

Edmund Cenar był zafascynowany piłką nożną, studiował jej historię. Jego zdaniem grę tę jako pierwsi zaprezentowali Anglikom legioniści rzymscy w 217 r. n.e.

Rzymianie poznali ją jednak od… Spartan. Według Cenara w Sparcie gra ta była znana i uprawiana pod nazwą „Episkopos [Episkoinos]”.

W publikacji z końca XIX w. Cenar opisał zasady mało znanej jeszcze w Polsce gry – piłki nożnej (wydane jego własnym nakładem Gry piłką, Lwów 1896). Z kolei w 1901 r. (Gry i zabawy różnych narodów) szerzej zaprezentował zarówno przepisy gier „Football”, jak i „Football Association” (piłka nożna w obecnej wersji, choć z nieco jeszcze innymi przepisami). Cenar opisał w tej publikacji także „Football z granicą”. To wariant gry, który z powodzeniem możemy wykorzystać we współczesnych zajęciach dla uczniów, a także jako trening uzupełniający dla trenujących piłkę nożną. Grę tę prezentujemy poniżej.

Boisko: Optymalnie trawiaste, prostokątne o wymiarach 50 (do 60) m x 20 (do 25) m, z widocznymi (wyznaczonymi) liniami bocznymi i końcowymi oraz wskazanym środkiem.

Przybory: Piłka nożna (jak określano dawniej „dęta”, czyli nadmuchiwana – z pęcherzem obszytym skórą) o średnicy do 25 cm, ewentualnie chorągiewki w narożnikach boiska.

Liczba uczestników: Parzysta, dostosowana do wymiarów dostępnego boiska, optymalnie 10–30 osób tworzących dwie równoliczne drużyny.

Podział ról w drużynie: Zawodników każdego zespołu dzieli się na napastników („biegusów”) i obrońców („strażników” – bramkarzy). Gdy grono „biegusów” zmęczy się rywalizacją, mogą zamienić ich „strażnicy”. Obrońcy-bramkarze stają na tytułowej granicy (jednej z linii końcowych boiska). Każdej drużynie przypisuje się inną „metę” – linię graniczną. „Strażnicy” nie mogą opuścić przypisanej im linii w innym przypadku niż wymienienie się rolą z „biegusami”.

Sposób zdobywania punktów: Punkt zdobywa się za każde przemieszczenie piłki za granicę końcową boiska ochranianą przez rywali. Wolno to zrobić zarówno tocząc ją po podłożu, jak i przebijając ponad głowami obrońców.

Cel gry: Uzyskanie przez drużynę ustalonej liczny punktów (Cenar proponował, by było to 10–15 punktów).

Ustawienie zawodników przed rozpoczęciem: Obrońcy każdej z drużyn ustawiają się na granicy boiska, której mają strzec. „Biegusi” obu zespołów są rozproszeni na własnych połowach boisk. Reprezentant drużyny rozpoczynającej grę staje pośrodku boiska przy leżącej na ziemi piłce, wszyscy rywale muszą być wówczas oddalen...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy