Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

9 lipca 2019

NR 38 (Lipiec 2019)

Nauka elementów sztuki przetrwania kształtowaniem umiejętności survivalowych i wiedzy przyrodniczej

0 13

Survival, czyli sztuka przetrwania, utożsamiany jest najczęściej z umiejętnościami budowy szałasów, rozpalania ognia oraz jedzeniem przeróżnych rzeczy z otaczającego nas świata ożywionego. W istocie survival jest rodzajem aktywności człowieka, polegającej na gromadzeniu wiedzy i nabywaniu umiejętności związanych z przetrwaniem w warunkach ekstremalnych.

Można powiedzieć, że człowiek traktujący sztukę przetrwania poważnie, nieustannie kształtuje swoje zwyczaje, ćwiczy określone umiejętności i stale zdobywa wiedzę, której nie da się zawrzeć w pojedynczym tomie, nawet najgrubszej książki. Survivalu nie da się po prostu nauczyć. Możemy jedynie zgłębiać jego tajniki, a to, czy przetrwamy w ekstremalnych warunkach, będzie zależało od kilku czynników, m.in. stanu psychiki, wiedzy i umiejętności dostosowanych do określonej sytuacji oraz, niestety, zbiegu okoliczności. Ten ostatni będzie miał oczywiście wpływ tym mniejszy, im będziemy silniejsi, sprawniejsi i mądrzejsi, ale nigdy nie pozostanie bez znaczenia. Jedno jest pewne, nawet nie doświadczając skrajnych sytuacji, ciągły trening survivalowy zwiększa pewność siebie. 

Czym jest trening survivalu?

Jest to zbiór praktyk, takich jak uczenie się określonych zagadnień z zakresu m.in. botaniki, zoologii, toksykologii, geologii, topografii i terenoznawstwa, meteorologii, chemii. Jest również ćwiczeniem umiejętności z dziedzin: łowiectwa, wspinaczki górskiej, udzielania pierwszej pomocy, walki wręcz lub dostępnymi w otoczeniu przedmiotami, strzelectwa, wreszcie znajdowania i budowania schronienia, rozpalania ognia itd. Wymieniać można długo, a lista zapewne pozostanie otwarta. Właśnie z tego powodu trudno jest być prawdziwym ekspertem w sztuce przetrwania. Polujący ze sztucerem myśliwy zna doskonale zwyczaje zwierząt, ale przypuszczam, że byłby bezradny, gdyby skończyła się mu amunicja i musiałby własnoręcznie wykonać łuk. Czy wiedziałby z jakiego gatunku drzewa go zrobić, jaką gałąź wybrać, jak ją wysuszyć i obrabiać? Czy doskonale poruszający się w terenie górskim alpinista znalazłby pożywienie, gdyby skończyły mu się liofilizaty? To tylko przykłady wskazujące na fakt, iż specjalizacja jedynie w wąskiej dziedzinie jest wrogiem sztuki przetrwania. Tyle tytułem wstępu. Czas na konkrety. Powyższe rozważania są ważne dla uświadomienia sobie, a na pewnym etapie również uczniom, istoty zagadnienia. Zbyt wczesne odkrycie całej prawdy może okazać się niewskazane. Od czego zatem zacząć? Co stanowić powinno „podstawy” sztuki przetrwania na zajęciach z młodzieżą? Bez wątpienia powinny one zawierać praktyczne szkolenie z pierwszej pomocy. Umiejętność zahamowania krwawienia czy usztywnienia złamanej kończyny może niejednokrotnie zadecydować o przeżyciu w trudnej sytuacji. Ponadto sytuacja taka jest jedną z najbardziej prawdopodobnych. Po tym etapie można przystąpić do aktywności typu rozpalania ognia i budowy schronienia. Do tego pierwszego dobrze jest użyć krzesiwa, gdyż pozwala ono względnie łatwo rozpalić ogień i zrobić przy tym wrażenie na widzach. Warunkiem sukcesu jest idealnie suchy i rozdrobniony materiał palny, np. przekształcona w puch kora brzozy. Najprostszym rozwiązaniem jest użycie płatków kosmetycznych, które po zmechaceniu zajmują się ogniem od kilku pierwszych iskier. By zapobiec ich zamoczeniu w terenie, należy je obustronnie zaizolować szeroką naprawczą taśmą, którą przed użyciem nacina się z jednej strony nożem. Inne sposoby rozpalania, takie jak łuk ogniowy czy użycie sporządzonej z kawałka lodu soczewki, wymagają dużej wprawy i są bardzo pracochłonne. Podczas palenia ogniska można zademonstrować różne sposoby przyrządzania pożywienia. Przykładowo na rozgrzanym,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy