Dołącz do czytelników
Brak wyników

Edukacja prozdrowotna

20 stycznia 2020

NR 41 (Styczeń 2020)

Powrót do aktywności fizycznej po chorobie

56

Powszechnie wiadomo, że jesień i zima to okres częstszych zachorowań. Liczne badania potwierdzają, że osoby aktywne mają większą odporność i o wiele rzadziej zapadają na choroby sezonowe. Rzadziej nie oznacza, że osoby trenujące nigdy nie chorują. Jak powinien wyglądać powrót do aktywności fizycznej po chorobie?

Regularna aktywność fizyczna stymuluje nasz system immunologiczny i sprawia, że chorujemy rzadziej, jednakże nawet najwytrawniejszego sportowca od czasu do czasu może dopaść choroba. Sportowców w okresie jesienno-zimowym najczęściej dotyka przeziębienie i grypa. Pierwsze z nich to zespół objawów związanych z zapaleniem błony śluzowej nosa, gardła i zatok przynosowych, spowodowany zakażeniem wirusowym. W niektórych przypadkach może również występować stan podgorączkowy. Z kolei grypa jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirusa. Jej objawy zwykle pojawiają się nagle. Do objawów ogólnych pod postacią wysokiej gorączki, bólu mięśni, stawów, bólu głowy, dreszczy, osłabienia, uczucia rozbicia i złego samopoczucia dołączają się objawy ze strony układu oddechowego: suchy kaszel, ból gardła niekiedy z uczuciem blokady nosa i niewielkim wyciekiem wodnistej wydzieliny. Zlekceważona choroba może prowadzić do poważnych powikłań, nawet zagrażających życiu.

Do zestawu najczęstszych chorób należałoby dodać także bakteryjne zapalenie gardła – potocznie zwane anginą – i ostre zapalenie oskrzeli. 

Dlaczego chorujemy?

 

  • Zarażamy się bezpośrednio drogą kropelkową, czyli poprzez wdychanie drobinek wydzielin, które unoszą się w powietrzu w wyniku kichania lub kasłania innej zakażonej osoby w naszym otoczeniu. Ryzyko zachorowania zwiększa się, jeśli przebywamy w dużych skupiskach ludzi, np. w grupie treningowej. 
  • Zarażamy się także przez dotykanie tych samych powierzchni oraz przedmiotów, których używały osoby chore. Wirus może utrzymać się na nich nawet przez kilka godzin.
  • Ubieramy się nieadekwatnie do pogody, narażając organizm na wychłodzenie lub przegrzanie.
  • Spędzając długie godziny zamknięci w pomieszczeniach, klimatyzowanych i ogrzewanych, wdychamy suche powietrze, które powoduje uszkodzenie nabłonka dróg oddechowych, czyli ułatwia zakażenie.
  • Dodatkowymi czynnikami zwiększającymi ryzyko infekcji są: zła dieta, duży stres psychiczny, niedobór snu. 

Kiedy warto odpuścić ćwiczenia?


W literaturze anglojęzycznej istnieje pojęcie testu „neck check”, do którego każda osoba zastanawiająca się, czy może ćwiczyć, powinna się odnieść. Zasada jest bardzo prosta i zależy od miejsca występowania objawów w naszym ciele. Jeśli występują objawy infekcji górnych dróg oddechowych, tj. od góry do poziomu szyi (zatkany nos lub wyciek wydzieliny, ból i zaczerwienienie gardła, kichanie), dopuszczalna jest aktywność fizyczna, ale tylko o umiarkowanym stopniu intensywności. Nadmierna aktywność fizyczna może spowodować narastanie objawów, a nawet ich spotęgowanie, co może skończyć się zapaleniem oskrzeli, płuc, a w najgorszym przypadku nawet pobytem w szpitalu.

Jeśli objawy znajdują się poniżej szyi, oznacza to, że drobnoustrój odpowiedzialny za infekcję dotarł do dolnych dróg oddechowych. Do objawów infekcji dolnych dróg oddechowych należą: duszność, problemy z oddychaniem, kaszel z dużą ilością odkrztuszanej wydzieliny – w takim przypadku treningi należy odroczyć do momentu poprawy stanu zdrowia i samopoczucia. Inne alarmujące objawy, których nie należy lekceważyć i przy których występowaniu należy odpuścić sobie aktywność fizyczną, to: biegunka i wymioty, złe samopoczucie, ból mięśni, powiększone węzły chłonne, przyspieszona czynność serca. Również choroby bakteryjne, z powodu których lekarz przepisał nam antybiotyk, są przeciwwskazaniem do wysiłku.


Kiedy można wrócić do ćwiczeń po chorobie?


Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od intensywności i czasu trwania choroby, od jej przyczyny, od ogólnego stanu naszego zdrowia oraz od zdolności do regeneracji naszego organizmu. Jeżeli infekcja trwała tydzień lub mniej, to po kilku dniach od wyzdrowienia możemy śmiało wrócić do treningów. Jeżeli zaś leżeliśmy w łóżku przez 1,5–2 tygodnie, towarzyszyła nam wysoka temperatura ciała w okolicach 40ºC i leczenie wymagało zastosowania antybiotykoterapii, to musimy dać sobie kolejny tydzień na pełne wyzdrowienie i dopiero potem włączyć aktywność fizyczną w nasz plan dnia.


Nawrót choroby


Często wydaje nam się, że już wyzdrowieliśmy i śmiało możemy wrócić do aktywności fizycznej, a tymczasem choroba powraca. Powodem nawrotów choroby jest oczywiście niedoleczona infekcja. Brak kaszlu, gorączki, bólu gardła czy kataru w przypadku grypy, nie musi świadczyć o tym, że zagrożenie chorobowe minęło. Trzeba być czujnym i obserwować swój organizm. Polecane jest, aby po odbytej chorobie udać się na wizytę kontrolną do lekarza, który stwierdzi, czy jesteśmy już zdrowi i możemy wrócić do treningów. 


A co zrobić, aby uchronić się przed nawrotem choroby i powikłaniami? 

 

  1. Przestrzegajmy zaleceń lekarza i regularnie przyjmujmy zalecone leki (aż do zakończenia kuracji).
  2. Zanim wznowimy treningi, dobrze wyleczmy chorobę, nie bagatelizujmy żadnych objawów. Niestety, choroby nie da się przyspieszyć ani ominąć. Niedoleczona może powrócić w cięższej postaci, a w najgorszym przypadku może skończyć się nawet pobytem w szpitalu.
  3. Pamiętajmy o regularnym wietrzeniu (bez względu na pogodę) i nawilżaniu pomieszczeń, w których przebywamy – suche powietrze źle wpływa na stan śluzówki nosa.
  4. Po chorobie starajmy się ograniczyć przebywanie w dużych skupiskach ludzi, w których najłatwiej o złapanie niechcianej infekcji.
  5. Jeśli biegamy lub ćwiczymy w plenerze, ubierajmy się stosownie do warunków pogodowych i temperatury za oknem: unikajmy wyziębienia lub przegrzania organizmu. Dobrze jest założyć kilka cieńszych warstw odpowiedniego, sportowego ubrania i w przypadku, kiedy będzie nam za ciepło, zdjąć jedną warstwę.
  6. Jeśli zdarzyło nam się już zmarznąć na treningu, to zaraz po jego zakończeniu weźmy ciepły prysznic, przebier...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy