Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

14 maja 2021

NR 48 (Maj 2021)

Rzut piłeczką palantową – pierwszy krok do rzutu oszczepem

40

Rzut jako specyficzny rodzaj ruchu występuje w wielu dyscyplinach sportu. Cel wykonania rzutu oraz wykorzystany sprzęt bywa różny. Przykładowo w grach zespołowych dominują rzuty – podania w kierunku kolegów lub do bramki, kosza itp. W każdej z powyższych sytuacji obok techniki istotną rolę odgrywa przygotowanie motoryczne zawodnika pozwalające wykonać rzut precyzyj- nie, z zaplanowaną (kontrolowaną) siłą, na wskazaną odległość bądź wysokość.

Niewiele jest jednak dyscyplin, w których zawodnik prezentuje maksymalne możliwości rzutowe związane zarówno z techniką, jak i dynamiką. Należy do nich lekkoatletyka, której podstawowym zadaniem jest realizacja olimpijskiego motta: „szybciej, wyżej, dalej”, co wiąże się z dążeniem do uzyskania coraz lepszego czasu w biegu, wysokości w skoku pionowym czy odległości w rzucie bądź skoku poziomym. 
W ostatnich latach można zaobserwować dynamicznie rozwijający się blok konkurencji rzutowych. Zawodnicy w nich startujący regularnie zdobywają medale na najważniejszych imprezach sportowych w różnych kategoriach wieku, dlatego też szkolenie wskazuje na potrzebę poszukiwania utalentowanych młodych osób, które wykazują predyspozycje do osiągania rekordowych wyników i rywalizowania z najlepszymi na świecie na równym poziomie.

Sprzęt wykorzystywany w rzutach jest niezwykle zróżnicowany pod względem kształtu i ciężaru. Podczas rywalizacji, ale i treningu zawodnicy dążą do uzyskania jak największej odległości rzutu. Biorąc pod uwagę skomplikowaną technikę i masę sprzętu, należy stwierdzić, że są to konkurencje niebezpieczne zarówno na etapie rozgrywania zawodów, ale przede wszystkim na etapie szkolenia. W młodszych grupach wiekowych (do 12. roku życia) możliwość rywalizacji w konkurencjach rzutowych jest ograniczona. Dlatego dla najmłodszych lekkoatletów rozgrywany jest rzut piłeczką palantową, który w dużym zakresie opiera się na technice rzutu oszczepem. 

Obserwacja lotu sprzętu (dowolnego) rzuconego przez dziecko na odległość sprawia dużą przyjemność. Im dłużej utrzymuje się on w powietrzu i dalej spada, tym radość jest większa. Jednak czasem rzut nawet tak lekkim i prostym sprzętem, jakim jest piłeczka palantowa, sprawia dużą trudność. Rzucający przed wyrzutem powinien poprawnie wykonać szereg ruchów, które odpowiednio ze sobą współgrając pozwolą maksymalnie wykorzystać możliwości fizyczne ćwiczącego. To będzie technika. Ale nie można zapomnieć o przygotowaniu motorycznym: szybkości, sile czy koordynacji ruchowej, które powinny być systematycznie rozwijane. Nad prawidłowym opanowaniem techniki, m.in. rzutu piłeczką palantową, czuwa podczas lekcji wychowania fizycznego nauczyciel, a w czasie treningu – trener lub instruktor lekkoatletyki. 

Obok ćwiczeń metodycznych realizowanych w formie ścisłej w grupach dziecięco-młodzieżowych warto wprowadzić formy zabawowe, utrwalające przyswojone umiejętności techniczne w warunkach swobodnej rywalizacji.

Ćwiczenia oswajające z piłką palantową:

POLECAMY

  • podrzut i chwyt piłeczki oburącz, a następnie jednorącz,
  • podrzut piłki, wykonanie podczas fazy lotu określonych ćwiczeń, np. skłonu z dotknięciem dłońmi do podłoża, przysiadu, siadu prostego, leżenia przodem, obrotu,
  • podrzut piłki, klaśnięcia podczas fazy lotu, chwyt dowolnym sposobem,
  • podrzut piłki pod uniesionym w górę udem (pod nogą prawą i lewą),
  • rzut piłki zza pleców w górę w przód, następnie chwyt przed sobą,
  • trzymając piłkę w dłoni nachwytem, ramię wyprostowane, uniesione w przód; wypuszczanie piłki z dłoni z próbą chwytu tą samą ręką – aby nie upadła na podłoże.

     
Ryc. 1. Rzut piłeczką palantową – rzutnia

 

Ryc. 2. Rzut oszczepem – rzutnia

 

Przepisy lekkoatletyczne: Klasyczna piłeczka palantowa jest skórzana. Jej ciężar dostosowano do wieku młodych zawodników: dzieci (dziewczęta i chłopcy) 10–11 lat (U12) rzucają lżejszym sprzętem – 80 g, dzieci 12–13 lat (U14) – 150 g.

Miejsce rozgrywania konkurencji i sposób pomiaru odległości: rzutnia obejmuje rozbieg o szerokości 4 m (na stadionie jest to rozbieg do rzutu oszczepem) ograniczony linią oddzielającą go od pola rzutów. Prostopadle do tej linii w kierunku rzutów rozciąga się taśmę mierniczą, przy której w odstępach 5-metrowych umieszcza się znaczniki odległości. 

Odległość rzutu określa wzrokowo sędzia ustawiony w polu rzutów z dokładnością do 0,5 m (wynik zaokrąglany jest na niekorzyść zawodnika). Podczas odczytu bierze on pod uwagę najbliższe miejsce zetknięcia piłki z polem rzutów.

Przebieg konkurencji: rzuty wykonuje się jednorącz z rozbiegu lub z miejsca (sprzed linii ograniczającej rozbieg). Zawodnicy/uczniowie mają prawo wykonać 1 rzut próbny i 3 rzuty w konkursie (jeden po drugim). Rzut jest nieważny, gdy zawodnik dowolną częścią ciała dotknie linii ograniczającej rozbieg lub ją przekroczy.

 

Na etapie nauczania można czasem zastosować sprzęt zastępczy, który w niektórych sytuacjach poprawi bezpieczeństwo podczas ćwiczeń, jak też ułatwi organizację zajęć czy treningów. Zamiast piłeczki można wykorzystać piłeczki tenisowe (tenis ziemny), piłki gumowe przeznaczone do zabawy dla zwierząt czy nawet papierowe, ściśle zwinięte kule.

Gry z piłkami papierowymi:

„Strzelcy”

Organizacja gry: ćwiczący podzieleni na 2 drużyny: jedna drużyna – zwierzyna, druga – polujący. Zwierzyna ustawia się przy krótszej linii. Wzdłuż 2 linii dłuższych rozstawiona jest w szeregu drużyna polujących. Nauczyciel/trener wyznacza korytarz o długości ok. 10 m i szerokości ok. 4 m oznaczony pachołkami

Sprzęt: papierowe kule dla każdego polującego, 4 pachołki
Przebieg gry: na sygnał nauczyciela/trenera zwierzyna przebiega korytarzem za przeciwną linię. W tym czasie polujący próbują trafić w uciekających.
N/t obserwuje i liczy trafienia. Po przebiegnięciu 10 odcinków drużyny zmieniają się rolami. Wygrywa drużyna, która zdobędzie więcej punktów – trafień. Po każdym rzucie ćwiczący – polujący zbierają swoje kule i wracają na miejsce. Zwierzyna za liniami nie może być „złowiona”


„Latająca kula”
 

Organizacja gry: uczniowie podzieleni na dwójki. Ustawiają się po dwóch stronach korytarza. Za krótszymi liniami ustawiona jest wyznaczona przez n/t dwójka (stoją – po przeciwnych stronach). Jedna osoba z tej dwójki trzyma piłkę
Sprzęt: 1 piłka siatkowa lub koszykowa, piłki tenisowe lub palantowe dla każdego ucznia, 4 pachołki
Przebieg gry: na sygnał n/t podaje ją koledze rzutem jednorącz. W tym czasie pozostali starają się trafić w lecącą piłkę. Po wykonaniu 5–10 podań (konkretną ilość przed rozpoczęciem gry ustala n/t) następuje zmiana na miejscu rzucających piłką (w to miejsce przechodzi kolejna dwójka). Wygrywa osoba, która trafi w dużą piłkę najwięcej razy. Wyróżnić należy też dwójkę, która wykonując swoje rzuty piłką siatkową/koszykową miała najmniej trafień.


„Rzuty w tablicę”
 

Organizacja i przebieg gry: z odległości połowy boiska do koszykówki (lub dalej – odległość określa n/t dostosowując ją do możliwości fizycznych uczniów) należy trafić w tablicę do koszykówki. Ćwiczący ustawieni w szeregu. Po każdym rzucie (wykonanym na sygnał n/t) ćwiczący zbierają swoje piłki, wracają do szeregu, w którym następuje przesunięcie ustawienia o jedną osobę w lewo. Konkurs rzutów trwa do momentu powrotu ćwiczących na miejsce w szeregu z początku rywalizacji
Sprzęt: piłka palantowa dla każdego ucznia, tablica do gry w koszykówkę


Rzut piłeczką palantową – metodyka nauczania krok po kroku

Metodyka nauczania techniki rzutu piłką palantową obejmuje szereg kolejno następujących po sobie elementów i ćwiczeń:

  • Pokaz i objaśnienie, podanie informacji dotyczących przepisów.
  • Podanie zasad bezpieczeństwa dotyczących etapu nauczania techniki, doskonalenia, realizacji zadań lekcyjnych bądź treningowych czy organizacji i uczestnictwa w zawodach (np. zachowania się zawodnika na obiekcie oraz podczas trwania konkursu).
  • Nauka trzymania piłeczki palantowej w dłoni i ułożenia ramienia podczas początkowej fazy rozbiegu.
  • Rzuty – podania w dwójkach jednorącz (odległość 10–20 m) z miejsca z ustawienia w wykroku (w wykroku noga przeciwna do rzucającej ręki),
    – rzuty j.w. w ruchu – po 2–3 krokach marszu rzut.
  • Nauka pozycji wyrzutnej – ustawienie i imitacja ruchu ręki podczas wyrzutu,
    – rzuty z pozycji wyrzutnej (z ustawienia w miejscu).
  • Nauka rzutu z pozycji wyrzutnej po wykonaniu 3 kroków skrzyżnych w marszu (podczas 3 kroków – odprowadzenie/odwiedzenie ręki z piłką),
    – j.w. po 3 krokach truchtu, – omówienie sposobu ustawienia znaku kontrolnego.
     
Nauka kroku skrzyżnego (sprzęt: szarfy, listwy, gałęzie) – uwagi dla ucznia 
Wykonaj krok skrzyżny bokiem nad listwami stawiając stopy w określonym rytmie i z określonym obciążeniem. Początkowo zwróć uwagę tylko na pracę nóg. Następnie krok skrzyżny wykonaj z właściwym ułoż...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy