Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru

17 lipca 2018

NR 31 (Marzec 2018)

Stracone pokolenie?

0 66

Ostatnie lata w polskim systemie oświaty to bardzo burzliwy okres zmian i reform. Jedną z najważniejszych było obniżenie wieku obowiązku szkolnego do 6. roku życia. Jak wiadomo, projekt ten został wprowadzony, a po kilku latach anulowany. Obecnie dzieci ponownie zaczynają naukę w szkole w wieku 7 lat. Są jednak trzy roczniki dzieci (urodzone w 2007, 2008 i 2009 roku), które obecnie wspólnie funkcjonują w klasach III i IV szkoły podstawowej. 

Na temat zasadności decyzji o wcześniejszym rozpoczynaniu nauki szkolnej wypowiedziało się już wielu naukowców, rodziców i nauczycieli. Wymienione środowiska bardzo się podzieliły, ponieważ zarówno koncepcja zmian, jak i postulat utrzymania dotychczasowego stanu rzeczy miały swoich zwolenników i przciwników.

Niniejszy artykuł nie będzie dociekał, które argumenty były lepsze i bardziej trafne. Autor, nauczyciel wychowania fizycznego, pragnie przedstawić wyniki badań przeprowadzonych wśród uczniów klas 4, odnoszące się do sprawności fizycznej tej grupy uczniów.

Materiał badawczy

W klasach IV w roku szkolnym 2017–2018 uczą się dwa roczniki dzieci: urodzone w 2007 i 2008 roku. Skutkuje to tym, że w wielu szkołach dzieci na tym poziomie jest zdecydowanie więcej niż dotychczas w klasach starszych. Szkoła Podstawowa nr 40 w Bydgoszczy, której dzieci są bohaterami niniejszego artykułu, utworzyła 4 klasy IV. Dwie z nich przeznaczone uczniom urodzonym w 2007 roku i dwie dla rok młodszych uczniów.

Ogółem w tych oddziałach uczą się 74 osoby. Wydaje się, że taka grupa dzieci i wyniki uzyskane przez nich w testach sprawności fizycznej pozwolą zauważyć pewne prawidłowości występujące w tej grupie.

Zakłada się, że dzieci młodsze w poszczególnych próbach sprawnościowych będą osiągały gorsze wyniki od dzieci starszych. Może się wydawać, że powyższe stwierdzenie jest bardzo oczywiste i nie powinno podlegać dyskusji i większej analizie. Jednakże, w opinii autora, warto sprawdzić, jeżeli potwierdzi się to przypuszczenie, jaka jest skala tych różnic i czy dotyczą one wszystkich badanych cech. Ma to związek z tym, że żaden dokument (np. podstawa programowa) nie różnicuje wymagań dla dzieci z dwóch roczników. Programy nauczania poszczególnych przedmiotów napisane są dla klasy IV, a nie dla dzieci młodszych i starszych.

Analogicznie sytuacja wygląda na zajęciach wychowania fizycznego, gdzie zapewne funkcjonuje jedna wersja Przedmiotowych Zasad Oceniania, a jednym z elementów lekcji jest rywalizacja i udział w zawodach sportowych. Czy zatem dzieci mają równe szanse w tej rywalizacji?

Grupa badawcza

W badaniach wzięło udział 72 uczniów. Tabela 1 zawiera ilościowe zestawienie z uwzględnieniem płci i rocznika uczniów. Jak łatwo zauważyć, dominująca grupą są starsi chłopcy, których jest ponad 40%, rocznik 2008 reprezentowany jest po 22% uczniów.

W analizie materiału badawczego uwzględniono także miesiąc urodzin dzieci. Rys. 1. przedstawia graficznie omawiane zagadnienie z podziałem na kwartał, w którym urodziło się dziecko. 

Tab. 1. Badani uczniowie z uwzględnieniem płci i roku urodzenia (wynik ilościowy i procentowy)

Uczniowie Rocznik
2007 2008
Dziewczynka 10 (14%) 16 (22%)
Chłopiec 30(42%) 16 (22%)
Razem 72 (100%)

 

Rys. 1. Data urodzeń uczniów z uwzględnieniem kwartału (odsetek uczniów)

Powyższy diagram wskazuje, iż pomiędzy 13% uczniów starszych a 9% uczniów młodszych jest od 1,5 do prawie 2 lat różnicy. Uwzględniając fakt, iż są to dzieci 9–10-letnie, stanowi to bardzo znaczącą różnicę, która może znaleźć swoje odzwierciedlenie w dalszych badaniach.

Masa ciał i wzrost

Programy nauczania poszczególnych przedmiotów napisane są dla klasy IV, a nie dla dzieci młodszych i starszych. Analogicznie sytuacja wygląda na zajęciach wychowania fizycznego.

Pierwsze cechy poddane analizie badanej grupy to wzrost i masa ciała. Tabele 2a i 2b przedstawiają wartości dotyczące wzrostu i masy ciała w badanych grupach, z uwzględnieniem płci uczniów.

Wyniki z tabel 2a i 2b wskazują, że chłopcy z rocznika 2007 są średnio wyżsi o 4 cm od swoich młodszych kolegów, natomiast nie występuje różnica w masie ciała pomiędzy tymi grupami. U dziewcząt natomiast różnica wzrostu także wynosi 4 cm, jak również starsze dziewczęta są cięższe o 2 kg. Innym wskaźnikiem, opisującym badane grupy, jest mediana (czyli wartość dzieląca badaną grupę na dwie połowy). W przypadku wzrostu oraz masy ciała jest ona wyższa zarówno wśród chłopców, jak i dziewcząt w roczniku 2007.

Tab. 2a. Wzrost badanych uczniów

Wzrost badanych

Wartości

Chłopcy Dziewczęta
2007 2008 2007 2008
średnia 145 141 146 142
max. 155 156 158 151
min. 136 131 136 132
mediana 145 142 146 144
odchylenie 5 6 8 6

 

Tab. 2b. Masa ciała badanych uczniów

Masa ciała badanych

Wartości

Chłopcy Dziewczęta
2007 2008 2007 2008
średnia 37 37 39 38
max. 48 55 54 54
min. 26 26 28 26
mediana 38 34 40 38
odchylenie 6 8 9 8

Uczniowie zostali poddani czterem próbom sprawnościowym: skok w dal z miejsca (próba mocy), bieg wahadłowy 4 × 10 m (próba zwinności), skłony w przód z leżenia tyłem (brzuszki; próba siły mięśni brzucha) oraz bieg na dystansie 20 m (próba szybkości).Próby sprawnościowe

Skok w dal z miejsca – próba mocy (siły nóg):

  1. wykonanie – testowany staje za linią, po czym z jednoczesnego odbicia obunóż wykonuje skok w dal na odległość na materac,
  2. pomiar – skok mierzony w cm wykonuje się dwukrotnie, liczy się wynik skoku lepszego,
  3. uwagi – skok z upadkiem w tył na plecy jest nieważny i należy go powtórzyć,
  4. sprzęt i pomoce – 2 materace, taśma miernicza, kreda, lista badanych.

Bieg wahadłowy (4 × 10 m) – próba zwinności:

  1. wykonanie – na sygnał „na miejsca” badany staje na linii startu. Na komendę „start” biegnie do drugiej linii (odległość 10 m), podnosi z niej klocek, po czym wraca na linię startu, gdzie kładzie klocek (klocek nie może być rzucony). Następnie biegnie po drugi klocek i wracając, kładzie go ponownie na linii,
  2. pomiar – próbę wykonuje się dwukrotnie. Liczy się lepszy czas, mierzony z dokładnością do 1/10 se­-
  3. kundy. Próba zostaje zakończona z chwilą, gdy drugi klocek znajduje się na linii startu,
  4. uwagi – próba zostaje unieważniona, gdy klocek jest rzucony. Tak wykonaną próbę należy powtórzyć,
  5. sprzęt i pomoce – stoper, dwa klocki o wymiarach 5 × 5 × 5 cm, kreda, stojaki, lista badanych.

Skłony w przód z leżenia tyłem – próba siły i wytrzymałości mięśni brzucha:

  1. wykonanie – badany leży na materacu z rozstawionymi na sz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy