Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

17 lipca 2018

NR 32 (Maj 2018)

Wykorzystanie wybranych metod skutecznego uczenia się na lekcjach wychowania fizycznego

0 46

Wychowanie fizyczne jest dość specyficznym przedmiotem w toku nauczania. Wiąże się to z praktycznym, i w wielu przypadkach natychmiastowym, wykorzystaniem zdobywanej wiedzy i umiejętności. Mając na uwadze tę główną różnicę pojawia się pytanie: czy sposoby i metody skutecznego uczenia wykorzystywane w innych dziedzinach (biologia, matematyka, historia, chemia itp.) można przenieść na wychowanie fizyczne?
 

Transfer metod skutecznego uczenia się na wychowanie fizyczne oznacza również możliwość ich wykorzystania w szeroko rozumianej aktywności fizycznej. Przedstawiane w niniejszym artykule treści mogą stanowić wsparcie w przygotowaniu szkolenia uczniów i sportowców na różnych szczeblach i poziomach oraz w wielu dyscyplinach. W związku z tym pojęcie wychowanie fizyczne będzie stosowane zamiennie z hasłami trening, aktywność fizyczna, sport. Nauczyciel będzie zastępowany pojęciem trener, instruktor, edukator, szkoleniowiec, zaś ucznia nazwiemy również wychowankiem, zawodnikiem. 

Zanim przejdziemy do prezentacji głównego tematu niniejszego artykułu – metod skutecznego uczenia się i ich zastosowania na lekcjach wychowania fizycznego – warto wyjaśnić podstawowe pojęcia, które będą pojawiały się w różnych fragmentach tekstu. Rozważania rozpoczęte zostaną od wyjaśnienia pojęcia uczenia się. Z podręcznika akademickiego, redagowanego przez J. Strelaua, dowiadujemy się, że uczenie się to: „nieobserwowalny proces prowadzący do zmian w zachowaniu, który dokonuje się na podłożu indywidualnego doświadczenia i jest możliwy dzięki zdolności do przechowywania śladów osobistych doświadczeń”1. Tak rozumiane pojęcie uczenia się daje szerokie pole do jego interpretacji. Można na tej podstawie wywnioskować, że jednostka poddana temu procesowi posiada więcej wiedzy i umiejętności. Powstaje ona wskutek różnych działań. 

Niekiedy proces uczenia się przybiera postać indywidualnego działania (jak podano to w powyższej definicji) – uczeń sam zdobywa wiedzę i umiejętności. W realiach szkolnej edukacji częściej mamy do czynienia z sytuacją, w której wiedza jest przekazywana jednostce. W takim przypadku mówimy o interakcji osób (minimum dwóch), czyli o nauczaniu. Jedną z nich jest nauczyciel, który kieruje procesem i oddziałuje na drugą stronę – ucznia2

Zdaniem autora niniejszego artykułu na postawione na początku pytanie, dotyczące przeniesienia metod skutecznego uczenia się stosowanych w takich naukach jak matematyka, biologia, fizyka, chemia itp. na wychowanie fizyczne, należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Niekiedy wydają się one oczywiste i wprowadzane przez nauczycieli nieświadomie lub pod innymi nazwami. W przypadku niektórych metod było odwrotnie. Ich skuteczność na gruncie treningu sportowego sprawiła, że psychologowie zajęli się ich wykorzystaniem w innych naukach. 

Metoda terminatora

W treningu sportowym mamy do czynienia z dwoma podstawowymi obszarami. Z jednej strony nauczana czynność związana jest z pewną teorią, opisem jej wykonania. Z drugiej główna część przebiega w formie praktycznego działania polegającego na odtworzeniu ćwiczenia prezentowanego przez edukatora. W piśmiennictwie naukowym taki sposób uczenia się znany jest pod nazwą paradygmatu zadania odtwarzanego przez podmiot. Bardziej obrazowo przedstawił to R. Kotarski, który nazwał ten sposób metodą terminatora3

Metoda ta opiera się na pobieraniu lekcji od specjalisty w danej dziedzinie. Nazwa wywodzi się ze średniowiecza, kiedy to pretendent do konkretnego zawodu uczył się u swojego mistrza. I tak np. osoba chcąca zostać profesjonalnym kowalem, przez pewien czas korzystała z wiedzy i doświadczenia mistrza kowalskiego. „Terminowała” u niego w zakładzie i w tym czasie starała się posiąść tajniki sztuki k...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy