Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

13 stycznia 2021

NR 46 (Styczeń 2021)

Zdalna lekcja wychowania fizycznego

123

Czas pandemii to wyzwanie dla każdego nauczyciela. Tym większe, im więcej zadań praktycznych muszą wykonywać uczniowie. Lekcje wychowania fizycznego są w tym względzie wyjątkowe. W czasie ich trwania bowiem uczniowie cały czas wykonują ćwiczenia. Warto więc wiedzieć, na co należy zwrócić uwagę, planując zdalną lekcję wychowania fizycznego, jakie ćwiczenia proponować i co może stanowić uzupełnienie aktywności fizycznej.

Ograniczenia zdalnych lekcji

Zdalne lekcje wychowania fizycznego stanowią wyzwanie ze względu na swoją specyfikę. Wuefiści nie mają podręcznika, którym mogliby posłużyć się podczas lekcji. Nie ma też gotowego zestawu ćwiczeń, który realizowaliby uczniowie. Nauczyciel sam musi wszystko opracować.

Nie byłoby z tym żadnego problemu, gdyby przygotowanie lekcji wiązało się tylko z opracowaniem ćwiczeń, ich prezentacją i kontrolą ich wykonania. Chcąc wykonać to zadanie poprawnie, nauczyciel musi zwrócić uwagę na szereg ograniczeń, które utrudniają przeprowadzenie lekcji. Pierwsze i podstawowe ograniczenie związane jest z miejscem. Na sali gimnastycznej przeważnie nie ma z tym problemu. Jest na tyle dużo miejsca, aby cała grupa uczniów rozstawiła się i swobodnie mogła wykonać ćwiczenia. W domach uczniowie bardzo często nie mają tyle miejsca, by samodzielnie wykonać ćwiczenia. Mieszkania są małe, a nierzadko pokoje dzielone są pomiędzy dwoje lub troje dzieci.

Kolejnym ograniczeniem jest brak sprzętu. Uczniowie nie posiadają w domach odpowiednich narzędzi do wykonywania nawet podstawowych ćwiczeń. Patrząc z drugiej strony, nie możemy wymagać od rodziców, by wyposażali swoje pociechy w sprzęt gimnastyczny czy inne przyrządy niezbędne do wykonywania ćwiczeń. Jest to kolejny wydatek, który w obecnych czasach może być zbyt kosztowny, by rodzice mogli go ponieść.

W obszarze sprzętu należy także pamiętać o sprzęcie komputerowym. Mam tu na myśli przede wszystkim komputery, kamery internetowe oraz sam internet. Z pewnością wielu nauczycieli przekonało się, że w jednoczesnej pracy z dużą grupą uczniów mogą pojawić się problemy techniczne. Najpowszechniejsze z nich związane są z łączem internetowym. Udział w lekcji wielu uczestników może powodować zerwanie sygnału, zacinanie się obrazu i dźwięku. W przypadku prezentowania ćwiczeń fizycznych, będzie to niewątpliwe utrudnienie.

Bardzo ważnym czynnikiem uniemożliwiającym wprowadzenie zdalnie wielu ćwiczeń jest brak kontroli nauczyciela nad sposobem wykonania zadania ruchowego. O ile na sali gimnastycznej edukator może podejść i skorygować pojawiające się błędy, o tyle podczas lekcji zdalnej jest to praktycznie niemożliwe. Widząc ucznia na ekranie komputera, często jako małe okienko, jedno spośród 20, trudno jest dostrzec ewentualne niedociągnięcia w wykonaniu ćwiczenia.

Ta przeszkoda wymusza na nauczycielach stosowanie prostych ćwiczeń – ćwiczeń opartych na prostych ruchach. Jest to konieczne z jeszcze jednego ważnego powodu. Chodzi o bezpieczeństwo podopiecznych. Pomimo, iż odpowiedzialność za zdrowie ucznia w czasie lekcji zdalnych spoczywa na jego opiekunach, to nikt nie chciały, aby podczas jego zajęć cokolwiek nieoczekiwanego się wydarzyło. Stosowanie nieskomplikowanych ćwiczeń pozwoli uczniom uniknąć ewentualnych kontuzji.

Brak zajęć stacjonarnych sprawia, że w społeczeństwie pojawiła się opinia, jakoby nauczyciele zyskali nagle dużo czasu. Praktycznie nie muszą wychodzić z domu, by realizować lekcje. Osoby tak twierdzące, nie zwracają uwagi na fakt, iż edukatorzy zostali postawieni w nowej rzeczywistości i nagle całkowicie musieli zmienić stosowane metody nauczania. Z dnia na dzień musieli przeorganizować scenariusze lekcji i dostosować je do nowej sytuacji.

Szczególnie dotknęło to nauczycieli wychowania fizycznego, którzy, zważając na opisane powyżej ograniczenia, musieli dostosować do warunków domowych proponowane uczniom ćwiczenia. Działanie to wymagało i nadal wymaga dużej ilości czasu. Czasu, który musiał zostać znaleziony. Czasu, który był wygospodarowywany z budżetu czasu wolnego. Wreszcie czasu, który nie zawsze był poświęcany stricte na opracowywanie ćwiczeń, a musiał być inwestowany w opanowywanie umiejętności obsługi sprzętu komputerowego czy elektronicznego, a także oprogramowania (chociażby obsługi kamery czy programów do obrabiania filmów).

Nauczyciele wychowania fizycznego musieli także opanować trudną sztukę opisu ćwiczeń. Na sali gimnastycznej skomplikowany opis zastępowany był przez prezentację. Wykonanie ćwiczenia przez nauczyciela albo bardziej sprawnego ucznia pozwalało na zaobserwowanie ruchu, jaki należy wykonać. Oczywiście teraz również istnieje taka możliwość. Wystarczy przesłać uczniom film z poprawnym wykonaniem zadania ruchowego. Problem pojawia się, gdy takiego filmu nauczyciel nie posiada. Może skorzystać z zasobów internetu, ale najpierw sam musi poszukać odpowiednich treści. Może także samodzielnie nagrać materiał i przekazać go uczniom. Wymaga to jednak czasu, odpowiedniego sprzętu i umiejętności.

Opisane powyżej ograniczenia pokazują, jak trudnym zadaniem jest przygotowanie zdalnej lekcji wychowania fizycznego. Nie oznacza to jednak, że należy się poddać i nic nie robić. Wręcz przeciwnie, należy rozpatrywać to w kategoriach możliwości, szansy na nowe, ciekawe zajęcia. W kolejnej części artykułu przedstawione zostaną przykładowe aktywności, które można podejmować w ramach zdalnych lekcji wychowania fizycznego. Pierwszą grupę będą stanowiły aktywności fizyczne, a w drugiej na pierwszy plan zostaną wysunięte działania teoretyczne.

POLECAMY

Co można robić?

Ograniczona powierzchnia pokoi uczniów wymusza na nauczycielach planowanie ćwiczeń, w których pojawiają się raczej statyczne formy aktywności. Gimnastyka ograniczona do ćwiczeń z odwodzeniem rąk, niewielkimi wymachami, skłonami. Możliwe do wykonania są także wszelkiego rodzaju przysiady, ćwiczenia przy ścianie, skipy, ćwiczenia rozciągające, brzuszki, grzbiety. 

W proponowanych uczniom aktywnościach fizycznych powinno się bazować na sprzęcie, który uczniowie mogą mieć w domu. Zakładanie z góry, że każdy posiada konkretny sprzęt, może wprowadzić nauczyciela w błąd, dlatego warto zapytać uczniów, co mają w domu. Podobne pytanie powinno być skierowane do rodziców w formie prośby o zapewnienie podstawowych przyrządów. Mogą to być ręczniki, koce, stare butelki wypełnione piachem (stanowiące element obciążenia), dziecięce piłki, kije od miotły, stare prześcieradła, krzesła. W tej kwestii nauczyciele muszą wykazać się kreatywnością i znaleźć nowe, nietypowe zastosowania dla rzeczy codziennego użytku.

Wśród ćwiczeń, proponowanych uczniom w ramach zajęć zdalnych, mogą być także te wykonywane przy krzesłach czy kanapie. Wszelkiego rodzaju pompki, ćwiczenia wzmacniające mięśnie obręczy barkowej, rąk, pleców. Niekiedy wystarczy oprzeć nogę o krzesło, by zmienić ćwiczone partie mięśni, utrudnić (oczywiście w granicach rozsądku) wykonanie zadania. Krzesło może również posłużyć jako punkt podparcia w przypadku wykonywania np. wspięć na palce. Wspomniane krzesła mogą także doskonale sprawdzić się w przypadku ćwiczeń rozciągających.

Z pewnością ciekawą alternatywą dla ćwiczeń wymagających dużej przestrzeni będą te, które uczniowie będą mogli wykonać, siedząc na krześle. Jednocześnie będzie to doskonała okazja do pokazania, w jaki sposób można kompensować braki aktywności związane z siedzącym trybem pracy, która dominuje w przypadku innych zajęć zdalnych czy stacjonarnych realizowanych w szkole. Wszelkiego rodzaju skręty głowy, ćwiczenia rozciągające mięśnie karku czy szyi. Zwykłe splecenie dłoni z wyprostowanymi w łokciach rękami i uniesienie ich nad głowę, przechylenie w lewą i prawą stronę pozwoli rozruszać i rozciągnąć mięśnie.

Oczywiście należy ostrzec uczniów, aby ostrożnie wykonywali wszelkie ćwiczenia, zwłaszcza gdy będą chcieli wykonać je jako element ruchowy w przypadku innych zajęć. W trakcie lekcji wychowania fizycznego będą rozgrzani i konkretne ćwiczenie im nie z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy