Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

20 stycznia 2022

NR 52 (Styczeń 2022)

Czym są odważniki kulowe kettlebells i dlaczego zyskały tak dużą popularność?

0 280

Odważniki kulowe kettlebells od wielu lat cieszą się sporym zainteresowaniem na siłowniach. Ich historia jest równie niezwykła jak efekty, jakie przynoszą treningi z ich wykorzystaniem. Swój pierwszy odważnik 17,5 kg otrzymałem po tacie, który trenował judo. To również pokazuje, że od połowy lat 80. XX wieku te odważniki zaczęły iść w Polsce w zapomnienie. Dopiero moda na nie wróciła w naszym kraju dzięki kilku za- paleńcom. Momentem zwrotnym dla rozwoju sportu odważnikowego w Polsce było powstanie w 2012 roku Polskiego Stowarzyszenia Kettlebell i Fitness (Pol- ska Federacja Sportów Odważnikowych 2021).

Właśnie szukając informacji o tym, jak poprawnie trenować z odważnikami, trafiłem na informację o kursie instruktorskim organizowanym przez PSKiF. Po kilku e-mailach zdecydowałem się spróbować i w 2017 roku ukończyłem kurs, uzyskując stopień instruktorski, ale przede wszystkim rozkochałem się w giriewoj sport. Oczywiście, to zasługa wspaniałego trenera Lecha Leona Kledzika – najstarszego wiekiem i doświadczeniem instruktora wykładowcy kettlebell o szerokich kompetencjach; to m.in. instruktor kettlebell International Union of Kettlebell Lifting (jeden z 7 w Polsce), instruktor wykładowca kettlebell International Kettlebell Lifting Federation (jedyny w Polsce) oraz instruktor giriewoj sport I stopnia z uprawnieniami nadanymi przez Syberyjski Uniwersytet Kultury Fizycznej i Sportu w Omsku (jeden z 5 Polaków). Swój egzamin miałem okazję zdawać również pod okiem Artura Sasika – mistrza świata, kapitana ukraińskiej kadry narodowej oraz trenera reprezentacji okręgu donieckiego, sekretarza generalnego Ukraińskiej Federacji Kettlebell Lifting, uważanego za jednego z najlepszych szkoleniowców kettlebell na świecie (Acteam 2021).

POLECAMY

Czym są odważniki kulowe? 

Kettlebells nazywane są również giria (girya z języka rosyjskiego). Swą angielskojęzyczną nazwę zawdzięczają obecnemu kształtowi przypominającemu czajnik (ang. kettle). Historia samych odważników kulowych jest dwutorowa, ponieważ źródła podają dwie prawdopodobne genezy powstania współczesnych kettlebells. Pierwsza wzmianka odnosi się do żołnierzy, którzy dbając o utrzymanie kondycji i tężyzny fizycznej, ćwiczyli z kulami armatnimi. Tego typu trening miał również pozytywny aspekt przy sprawniejszym ładowaniu armat podczas potyczek militarnych. Pierwsze ćwiczenia ograniczały się do rzucania, wyciskania i wymachiwania. Z czasem jednak stwierdzono, że dołączenie do kuli rączki umożliwia zwiększenie wachlarza możliwości ćwiczeniowych. Wśród osób ćwiczących popularny jest również pogląd, że pierwotne girie były odważnikami służącymi do ważenia towarów. Chłopi przechwalali się swoją siłą, zakładając się, kto więcej razy uniesie nad głowę jedno-, dwu- lub trzypudowy odważnik (pud rosyjski to 16 kg; obecnie ciężar odważników tzw. turniejowych jest wielokrotnością lub częścią puda). Z czasem odważniki stały się również ulubionym sprzętem treningowym i popisowym siłaczy (Acteam 2021, Mcgraw 2013). Mianem „króla odważników” nazywano rosyjskiego siłacza Piotra Kryłowa, który przez wiele lat popisywał się przed publicznością, a każdy miał prawo stanąć z nim w zawody. Jednym z przeciwników Kryłowa, który również musiał uznać wyższość Rosjanina, był nasz rodak Zbyszko Cyganiewicz (siłacz, zapaśnik występujący w cyrkach Europy i Ameryki, mistrz świata i zdobywca brylantowego pasa, czyli najwyższego trofeum we współczesnym mu zapaśnictwie). W tamtych czasach Moor Znamieńki popisywał się następującą sztuczką: stawał na rękach na dwóch 32-kiloramowych odważnikach i skokiem na nogi podrywał je w górę na wyprostowane ręce, po czym znów wracał do stania na rękach i powtarzał popis 10 razy (Zakrzewski 1976). Ogromny wkład w spopularyzowanie odważników siłowych miał nasz rodak Władysław Krajewski (lekarz specjalizujący się w medycynie sportowej, trener i założyciel Petersburskiego Klubu Atletyczno-Rowerowego). Ustalił on nie tylko normy treningu kettlebell, ale wykorzystywał odważniki podczas przygotowań swoich wychowanków. Z jego szkoły wywodzi się chociażby Georg Hackenschmidt, który na przełomie XIX i XX wieku uważany był za najsilniejszego człowieka na świecie i niepokonanego zapaśnika (Acteam 2021).

Przykładowe ćwiczenia z odważnikami kulowymi wg starej szkoły (Zakrzewski 1976): 

  1. W rozkroku, ramiona opuszczone w dół – wymachy odważnikiem w przód i w tył, rytmicznie uginając nogi.
  2. W rozkroku, ramiona wyprostowane, odważnik przy udach – podnoszenie odważnika do wysokości piersi i opuszczanie go w dół.
  3. W rozkroku, ramiona wyprostowane w przód, opuszczanie odważnika w dół i podnoszenie go przodem do wysokości barków.
  4. W rozkroku, odważnik wsparty na grzbiecie – przysiady i powrót do pozycji wyjściowej.
  5. W rozkroku, odważnik w rękach wyprostowanych nad głową, odwrócony dnem do góry – przysiady i powrót do pozycji wyjściowej.
  6. W rozkroku, ramiona wyprostowane nad głową, odważnik odwrócony dnem do góry – opuszczanie odważnika na grzbiet i podnoszenie nad głową do wyprostu ramion.
  7. W półprzysiadzie rozkrocznym, odważnik dnem do góry przed twarzą – podrzucanie odważnika w górę do wyprostu ramion z energicznym wyprostem nóg.
  8. W rozkroku, odważnik dnem do góry przed twarzą – wyciskanie odważnika nad głowę z energicznym wyprostem ramion. 
  9. Z niskiego przysiadu, odważnik z tyłu trzymany za uchwyt, przejście do opadu w przód, wyprost nóg. 
  10. W leżeniu tyłem, odważnik trzymany dnem do góry przed piersiami, nogi ugięte w kolanach – wyciskanie odważnika do wyprostu rąk.

Dlaczego odważniki przeżywają swój renesans?

Wiele osób uważa, że to wszystko za sprawą byłego trenera SPECNAZU, rosyjskich służb specjalnych. Pavel Tsatsouline w latach 90. XX wieku wyemigrował do USA, gdzie rozpoczął prowadzenie zajęć i seminariów poświęconych właśnie różnym aspektom treningu siłowego, m.in. w oparciu o trening z odważnikami kettlebell. Był niezwykle zdumiony, że tak mało osób słyszało o giriach. Postanowił to zmienić i wraz z firmą Dragondoor (zajmującą się promocją i dystrybucją sprzętu sportowego) rozpoczął edukację w zakresie treningu siłowego opracowaną przez siebie metodą Hard Style. System otrzymał wówczas nazwę RKC (obecnie jest to StrongFirst). Metoda stała się niezwykle popularna w USA, a później na całym świecie. Odważniki kulowe przeżyły istny renesans. Pomogło w tym również wdrażanie przez znanych przedstawicieli amerykańskiego świata branży fitness metod Tsatsouline we własnych programach treningowych. W tym miejscu należy wyjaśnić różnice pomiędzy metodą treningową Hard Style a Girevoy Sport. Hard Style, jak sama nazwa wskazuje, jest metodą bardzo siłową, często wręcz akcentując spięcie mięśni; natomiast w Girevoy Sport nacisk jest kładziony na ekonomikę pracy – cykle trwają nawet kilkadziesiąt minut i ważne jest, żeby każdy ruch zabierał jak najmniej energii. Różnica między stylami wynika również z tego, że bardziej popularny Hard...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy