Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem

17 lipca 2018

NR 32 (Maj 2018)

Zabawy i gry ruchowe w terenie leśnym
pomysłem na lekcje wychowania fizycznego w terenie naturalnym. Część 4

0 41

Budynki szkół często usytuowane są w otoczeniu terenów zielonych o znaczeniu rekreacyjnym, co z pewnością może sprzyjać organizacji lekcji wychowania fizycznego w plenerze, szczególnie przy braku odpowiednich warunków bazowych. Czy jednak w codziennej praktyce nauczyciele tego przedmiotu uwzględniają lekcje w terenie naturalnym? Otóż nie! W świadomości części z nich wyjście w teren jest złem koniecznym. Trudno to zrozumieć, bo przecież środowisko naturalne po prostu jest, a uczeń kończący dany etap edukacji powinien coś o aktywności fizycznej w terenie wiedzieć (umieć) i powinien odczuwać chęć dbania o sprawność i zdrowie w takich właśnie warunkach.

Badania pokazują, że większość nauczycieli wychowania fizycznego upodobało sobie zajęcia w budynku szkolnym nawet wtedy, gdy temat lekcji wymagałby wyjścia na zewnątrz. Upraszczając to zagadnienie można stwierdzić, że szkolne wychowanie fizyczne jest tyle warte, ile razy uczeń w czasie wolnym uzna, że dobrze byłoby wyjść na świeże powietrze i poćwiczyć.

Realizacja części programu w warunkach terenowych zapewnia łatwą do osiągnięcia intensywność lekcji i stwarza wiele okazji do hartowania organizmu. Częsty kontakt z różnorodnością warunków w terenie daje ponadto możliwość kształtowania i internalizacji postaw wobec aktywności fizycznej takiej, jaką przeciętny człowiek może kontynuować w życiu dorosłym1. I znowu, badania pokazują, że lekcje wychowania fizycznego słabo akcentują aspekty zdrowotne, a wysiłek fizyczny, jakiemu poddawani są uczniowie, jest nieadekwatny do ich możliwości2. Tymczasem obok obiektywnych walorów sprawnościowo-zdrowotnych, lekcje w terenie dodatkowo wpływają korzystnie na subiektywne odczucie atrakcyjności zajęć, motywację, zaangażowanie i postawy osobowościowe wobec aktywności fizycznej. Będąc nauczycielem, warto zdawać sobie sprawę ze szczególnego wpływu wymienionych uwarunkowań na efekty wychowania fizycznego.

Oczywiście, walory sprawnościowo-zdrowotne terenu to także przestrzeń, która poza ruchem zapewnia dodatkowe korzyści zdrowotne o efektach znacznie korzystniejszych niż w pomieszczeniach zamkniętych. Istotnym warunkiem powodzenia tej formy zajęć jest świadome i emocjonalne zaangażowanie uczniów, rodziców oraz nauczycieli w plenerową aktywność fizyczną3.

W pobliżu wielu szkół, także tych usytuowanych w dużych miastach naszego kraju, znajdują się obszary terenu naturalnego a nierzadko wspaniałe tereny rekrea­cyjne. Fotografie od 1 do 6 pokazują miejsca terenu naturalnego z okolic niektórych krakowskich szkół. Autorzy kolejnej części zabaw i gier w terenie leśnym (części czwartej) są przekonani, że zasoby prezentowanych zajęć mogą być treścią i pomysłem wielu udanych lekcji. Podobieństwo terenu zilustrowanego na fotografiach zapewne z łatwością można odnaleźć także w otoczeniu innych polskich szkół, a prezentowane zasoby są przeznaczone właśnie w takie i inne podobne miejsca. Mimo iż warunki klimatyczne ograniczają możliwość prowadzenia zajęć poza budynkiem szkolnym w sposób ciągły, to w trakcie roku szkolnego z pewnością pojawi się wiele dni, w których bez obaw o zdrowie uczniów można wyjść w teren i przeprowadzić wartościowe, bo zdrowe, lekcje wychowania fizycznego.

Problem lekcji poza budynkiem szkolnym stał się inspiracją do przeprowadzenia na terenie Krakowa badań4, których celem była odpowiedź na pytanie: czy i w jakim stopniu lekcje wychowania fizycznego były realizowane w środowisku naturalnym poza terenem szkoły? Materiałem badawczym były zapisy w dziennikach lekcyjnych. Zgodnie z przypuszczeniami nauczyciele wychowania fizycznego jedynie 0,6% lekcji realizowali w terenie naturalnym w pobliżu swoich szkół, w takich miejscach jak na prezentowanych fotografiach. W opisywanych wynikach badań rodzaje prowadzonych lekcji były mało zróżnicowane, liczbowo zbliżone we wszystkich klasach i ze zmniejszającym się odsetkiem w klasach starszych. Zimą lekcje w terenie nie były realizowane a pory letnie nie wpł...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy