Dołącz do czytelników
Brak wyników

Edukacja prozdrowotna

24 lipca 2018

NR 33 (Lipiec 2018)

Żywienie młodego sportowca

0 79

Aktywność fizyczna jest jednym z kluczowych elementów zdrowego stylu życia. Powszechnie znane są korzyści płynące z rekreacyjnie uprawianego sportu. Jest to także najlepsza profilaktyka przed rozwojem szeregu chorób cywilizacyjnych.

Wzmożona aktywność fizyczna o charakterze sportu wyczynowego wiąże się jednak ze znacznym zwiększeniem zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze. 
 

Nie od dziś wiadomo, że aktywność fizyczna na każdym etapie życia niesie za sobą nieocenione korzyści. Wśród dzieci i młodzieży zdaje się mieć dodatkowe walory. Niejednokrotnie udowodniono, że uczniowie aktywnie spędzający wolny czas znacznie lepiej rozwijają się nie tylko ze względu na rzadsze występowanie m.in. wad postawy, ale także z uwagi na większe sukcesy w nauce. Znacznie łatwiej im się skoncentrować, są bardziej uważni i chętni do nowych wyzwań. Co więcej, aktywność fizyczna jest także jednym z najlepszych sposobów kształtowania odporności immunologicznej. 

Na szczęście, mimo ogarniającej nas fali czasu spędzanego przed komputerem, tabletem i telewizorem, nadal wśród wielu dzieci i młodzieży ogromną popularnością cieszą sie zajęcia ruchowe. Uczniowie chętnie uczestniczą w dodatkowych zajęciach tanecznych, akrobatycznych lub grach zespołowych, jak piłka nożna, siatkowa czy ręczna. Dlatego jeśli uczeń przejawia duże zainteresowanie sportem, przy wyborze dyscypliny warto wziąć pod uwagę zalecenia Polskiego

Towarzystwa Medycyny Sportowej dotyczące ogólnych kryteriów wiekowych:

  • do ukończenia 6. roku życia – wszystkie dyscypliny sportu oparte na naturalnych formach ruchu w formie gier i zabaw ruchowych, 
  • od ukończenia 6. roku życia – dyscypliny sportu oparte na naturalnych formach ruchu, rozwijające koordynację ruchu, które nie przeciążają wybiórczo układu ruchu, 
  • od ukończenia 8. roku życia – dyscypliny sportu rozwijające, oprócz zwinności, także szybkość i dynamikę ruchu, 
  • od ukończenia 10. roku życia – dyscypliny sportu rozwijające wytrzymałość i siłę, 
  • od ukończenia 13. roku życia – dyscypliny sportu, w których wprowadza się w pełnym zakresie trening wytrzymałościowy, 
  • od ukończenia 15. roku życia – dyscypliny sportu, w których wprowadza się w pełnym zakresie statyczne ćwiczenia siłowe.

Niezależnie od wieku ucznia, kiedy to hobby staje się już sportem uprawianym wyczynowo, należy też zastanowić się, czy na pewno codzienna dieta spełnia jego zwiększone zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze. Zaniedbania w tym zakresie mogą nie tylko spowodować większe kłopoty z nauką i złe samopoczucie, ale też w aspekcie uprawianej aktywności dać konsekwencje pod postacią gorszych wyników sportowych. 

Tab.1. Konsekwencje niewłaściwego sposobu odżywiania się młodych uczniów obciążonych wzmożonym wysiłkiem fizycznym 

Objawy Najczęstsze przyczyny Prawidłowe postępowanie
Spadek siły i wydolności fizycznej omijanie posiłków, 
niedostateczne nawodnienie, 
niedobór żelaza i niedokrwistość
 
odpowiednia wartość energetyczna regularnie przyjmowanych posiłków, przyjęcie napoju przed rozpoczęciem wysiłku fizycznego oraz regularne przyjmowanie płynów podczas aktywności, regularne kontrolowanie parametrów morfologicznych krwi oraz komponowanie diety ukierunkowanej na zwiększenie przyswajalności żelaza 
Skurcze mięśni niedostateczna ilość płynów; niewystarczająca ilość elektrolitów, w tym m.in. sodu, potasu dostarczanie odpowiedniej ilości płynów 
Zahamowanie wzrostu i przyrostu masy ciała niedostateczna kaloryczność codziennej diety, niewłaściwa podaż białka zwiększenie wartości energetycznej i odżywczej posiłków

Zapotrzebowanie na węglowodany 

Prawidłowo, odsetek energii z węglowodanów w dzien­nej racji pokarmowej sportowców, w tym także młodych zawodników, powinien wynosić od 55 do 60%. Przy planowaniu jadłospisów istotne są także proporcje pomiędzy cukrami złożonymi a prostymi. Ważne jest, aby polisacharydy stanowiły ok. 66% wszystkich dostarczanych węglowodanów, a pozostałe 34% – cukry proste i dwucukry. Jak wiadomo, zbyt wysoka podaż cukrów prostych zwiększa ryzyko rozwoju próchnicy oraz zaburzeń metabolicznych. Natomiast dieta obfitująca w węglowodany złożone dostarcza jednocześnie zwiększone ilości błonnika pokarmowego, co stanowi ryzyko ograniczenia przyswajania składnikó...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych, w tym scenariuszy zajęć
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy