Dołącz do czytelników
Brak wyników

Lekcja WF z pomysłem , Otwarty dostęp

24 lipca 2018

NR 33 (Lipiec 2018)

Zajęcia ruchowe dla uczniów klas I–III szkoły podstawowej

0 335

Przystępując do pracy z uczniami klas I–III szkoły podstawowej, nauczyciel wychowania fizycznego staje przed nowym wyzwaniem. Oto jego zadaniem będzie coś więcej niż usprawnianie dzieci oraz motywowanie ich do aktywności ruchowej.

Ma on bowiem równocześnie realizować podstawę programową z zakresu innych rodzajów edukacji. Wynika to wprost z idei edukacji zintegrowanej (1, 2). Zgodnie z nią, dzieci uczy się całościowo, niejako bez podziału na przedmioty (3, 4).

Wskutek tego w trakcie lekcji odbywanej w sali gimnastycznej kilkulatkowie powinni wykonywać ćwiczenia ruchowe, których fabuły opisują im bogactwo otaczającego ich świata. Konstruuje się je tak, by miały kilka warstw przekazu (5, 6). Dzięki temu podczas ćwiczeń fizycznych można opowiadać dzieciom np. o cyklach rozwojowych zwierząt (7, 8) lub realizować cele właściwe dla edukacji technicznej (9). Wykorzystuje się wówczas znaną nauczycielom wychowania fizycznego metodę opowieści ruchowej (10).

Poniżej zaprezentowano kilka zabaw i gier ułatwiających porozmawianie z dziećmi o przysłowiach. Nadano im formę opowieści ruchowych. W przebiegu każdej z nich łatwo dostrzec echa gier i zabaw dobrze znanych nauczycielom wychowania fizycznego. Zaadaptowano je do etapu rozwojowego uczniów klas I–III szkoły podstawowej. Warto zauważyć, że zgodnie z kanonami metodyki, prowadząc zajęcia dla kilkulatków, musimy z nimi nieustannie rozmawiać (11, 12). Odzwierciedlono to w fabułach zabaw i pogadance kończącej (13).

Więcej przykładów na to, jak w czasie lekcji odbywanej w sali gimnastycznej można opisać uczniom znane przysłowia, zawarto w książce Na każde przysłowie jest zabawa. Lekcja języka polskiego w sali gimnastycznej? Dlaczego nie?

„Słoń w składzie porcelany”

Fabuła/narracja: słoń jest tak duży, że nie jest mu łatwo zgrabnie się poruszać. Zapewne najtrudniej byłoby mu chodzić po składzie porcelany, którą bardzo łatwo stłuc dosłownie przy każdym jej poruszeniu. Zresztą, nie ma co nad tym dłużej rozmyślać. Lepiej sami przekonajmy się, jakby to było stać się słoniem wędrującym pośród łatwych do uszkodzenia przedmiotów. Waszym zadaniem jest jak najszybsze przedostanie się na drugą stronę składu porcelany. Kto zrobi to jako pierwszy, nie potrąciwszy żadnej przeszkody, zdobędzie punkt. Jesteście gotowi? Zaczynamy!

Przebieg: na skrajach sali gimnastycznej wyznacza się linie startu i mety. Pomiędzy nimi rozstawia się wiele (dziesiątki) pustych plastikowych butelek. Zadaniem uczestników jest jak najszybsze dotarcie na przeciwległą stronę sali bez przewrócenia choćby jednego przyboru. Kto uczyni to jako pierwszy, zdobywa punkt. Wiele powtórzeń aż do zdobycia trzech punktów przez jedno z dzieci. Kto przewróci którąś z butelek, traci wszystkie wcześniej zdobyte punkty.
Cele:

  • wychowawczy: oswojenie uczniów z sytuacją poruszania się w bardzo ograniczonej przestrzeni,
  • dydaktyczny: zobrazowanie wychowankom realnych trudności, stawianych przez poruszanie się w warunkach analogicznych do opisanych w przysłowiu,
  • w sferze umiejętności ruchowych: uplastycznianie umiejętności szybkiego przemieszczania się w pobliżu licznych przeszkód,
  • w sferze zdolności motorycznych: rozwijanie orientacji przestrzennej, doskonalenie szybkości.

Pogadanka końcowa: jak zauważyłem, wielu z was potrafiło poruszać się zdecydowanie zgrabniej niż słoń w składzie porcelany. Przekonaliście się jednak, że wcale nie było to łatwe. Choć staraliście się omijać przeszkody, to nie zawsze to się udawało. Gdyby to była prawdziwa porcelana, to niestety pewną jej część musielibyśmy spisać na straty.

Przybory/przyrządy: liczne plastikowe butelki po napojach.

 

„Kości zostały rzucone”

Fabuła/narracja: To przysłowie mówi o tym, że gdy na coś jesteśmy zdecydowani, to już nie ma od tego odwrotu i trzeba doprowadzić to do końca. Z powziętej decyzji nie można się wtedy wycofać. Za chwilę przekonamy się, kto z was będzie najszybciej realizował rozstrzygnięcia losu. Ja będę rzucał kostką, która wskaże wam, które z sześciu pól powinniście zająć. Kto zrobi to jako pierwszy, zdobędzie punkt. Zwycięzcą okaże się osoba, która zgromadzi trzy punkty.

Przebieg: Nauczyciel wyznacza, w odległych od siebie miejscach sali gimnastycznej, sześć sektorów ponumerowanych od 1 do 6. Gdy tylko to uczyni, ustawia wszystkich ćwiczących pośrodku sali i rzuca dużą kostką. Uczniowie, dostrzegłszy liczbę oczek, niezwłocznie ruszają w stronę właściwego sektora sali. Wielokrotne powtórzenie wyścigu, aż do wyłonienia zwycięzcy całej rywalizacji.

Cele:

  • wychowawczy: ugruntowywanie przeświadczenia uczniów, że należy koncentrować się na niezwłocznym wykonywaniu zadań,
  • dydaktyczny: utrwalanie w pamięci wychowanków znanego przysłowia,
  • w sferze umiejętności ruchowych: uplastycznianie umiejętności niezwłocznego ruszania do biegu,
  • w sferze zdolności motorycznych: rozwijanie orientacji przestrzennej; kształtowanie szybkości (zwłaszcza niezwłocznej reakcji), doskonalenie zdolności reagowania na bodźce optyczne.

Pogadanka końcowa: okazało się, że wcale niełatwo było uzmysłowić sobie, w którym kierunku należy pobiec, kiedy kostka została rzucona. Niektórzy jednak okazywali się w tym mistrzami. Jak zauważyliście, w wyścigach zwyciężali ci, którzy dobrze wiedzieli, co należy zrobić po pojawieniu się każdej liczby oczek na kostce. Spróbujemy powtórzyć tę grę w czasie kolejnych zajęć?

Przybory/przyrządy: duża kostka do gry z polami oznaczonymi wartościami od 1 do 6, sala gimnastyczna z wydzielonymi sześcioma sektorami, którym przypisano liczby od 1 do 6.

 

„Gdzie boli, tam ręka”

Fabuła/narracja: jedno z przysłów mówi o tym, że zawsze przykłada się rękę do miejsca, które jest bolesne. Za chwilę sprawdzimy, jak to będzie w waszym przypadku. Kiedy powiem, co was boli, to waszym zadaniem będzie jak najszybsze dotknięcie tego miejsca. Przekonamy się wtedy, czy przypadkiem nie udajecie choroby i nie łapiecie się za zupełnie inną część ciała.

Przebieg: prowadzący ustawia się przed grupą ćwiczących. Wówczas co chwilę wymienia kolejną okolicę ciała, na której uczeń powinien złożyć dłoń. Równocześnie jednak wychowawca sam kładzie rękę w zupełnie innych miejscach. To wprawia dzieci w konsternację, bo komunikaty werbalne i wizualne są sprzeczne ze sobą. Uczeń, który wykona zadanie błędnie (niezgodnie z komendą słowną), odpada. Zwycięzcą rywalizacji okazuje się ostatni uczeń pozostający na polu gry. By utrudnić dzieciom prawidłowe układanie dłoni, należy zwiększać dynamikę wydawania komend. Zwykle wtedy kilkulatkowie zaczynają kierować się mylącymi gestami nauczyciela, a nie jego poleceniami.

Cele:

  • wychowawczy: uświadamianie uczniom, że inni mogą zasugerować im niewłaściwe postępowanie,
  • dydaktyczny: przekorne zobrazowanie wychowankom prawdy opisanej przysłowiem,
  • w sferze umiejętności ruchowych: uplastycznianie umiejętności wykonywania ruchów precyzyjnych,
  • w sferze zdolności motorycznych: rozwijanie orientacji przestrzennej, doskonalenie zdolności dostosowywania się motorycznego do zmieniających się okoliczności, kształtowanie zdolności adekwatnego reagowania na sygnały akustyczne i optyczne.

Pogadanka końcowa: choć zwykle dotyka się ręką miejsce, w którym czuje się ból, to niektórzy z was postępowali zupełnie odmiennie. To wszystko dlatego, że niekiedy zbytnio sugerowaliście się tym, co pokazywałem. Jak zauważyliście, nie zawsze należy kierować się postępowaniem innych osób.

Przybory/przyrządy: zbędne.
 

 

„Kropla po kropli kamień (skałę) drąży”

Fabuła/narracja: nie da się zrobić w krótką chwilę, tego można dokonać dzięki cierpliwości. Mówi o tym znane wam przysłowie. Przekonajmy się, czy faktycznie małe krople zdołają wydrążyć potężny kamień (skałę) na wylot. Udowodnijcie, że jest to możliwe! Gotowi? Start!

Przebieg: Na skrajach sali gimnastycznej wyznacza się dwie linie. Na jednej z nich ustawia się litą ścianę (kamień, skałę) z plastikow...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy