Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nauczyciel WF w roli trenera , Otwarty dostęp

18 marca 2019

NR 36 (Marzec 2019)

Wytrzymałościowe zdolności motoryczne w szkoleniu sportowym młodzieży

0 174

Wytrzymałościowe zdolności motoryczne zajmują istotne miejsce w strukturze motoryczności młodego sportowca (Bora, 2016). W jaki sposób kształcić je na zajęciach wychowania fizycznego?

Wteorii sportu istnieje kilka definicji tych zdolności. Pojęcie „wytrzymałość” jest jednak w literaturze dość kontrowersyjne, ze względu na swoją złożoność. Jedna z definicji podaje, że jest to „zdolność do długotrwałego wysiłku o wymaganej intensywności, przy utrzymaniu możliwie najwyższej efektywności pracy i zachowaniu podwyższonej odporności na zmęczenie, przy wysiłkach odbywających się w różnych, także niekorzystnych warunkach środowiska zewnętrznego” (Sozański, 1999). 

Najczęściej, dla potrzeb szkolenia sportowego, wytrzymałość można podzielić na trzy składowe:
 

Rycina 1



Wytrzymałość ogólna – umożliwia podjęcie i realizację treningu o różnym stopniu trudności i obciążeniu. Jest niezbędna podczas walki sportowej, trwającej niekiedy nawet wiele godzin.

Wytrzymałość ukierunkowana – przystosowuje organizm do przyszłych wysiłków specjalistycznych, które są niezbędne w danej konkurencji czy dyscyplinie sportowej.

Wytrzymałość specjalna – umożliwia realizację zadań szkoleniowych w treningu technicznym oraz taktycznym. 

Kształtowanie wytrzymałościowych zdolności motorycznych najczęściej kojarzone jest z biegami lekkoatletycznymi. Historia tych biegów ma długą i bogatą tradycję. 

Obecnie zarówno kobiety, jak i mężczyźni rywalizują na tych samych dystansach.

Technika biegu

Podczas biegu bardzo ważną rolę odgrywa technika ruchu. Praca kończyn dolnych, mimo dużych podobieństw do biegu sprinterskiego, znacząco różni się pod względem obszerności i zakresu ruchu. Krok w biegu sprinterskim jest krótszy i charakteryzuje się dużą dynamiką. Inaczej jest podczas biegu na średnie i długie dystanse. Jest on nieco dłuższy i cechuje go mniejsza dynamika ruchu (Mleczko, 2007).

Cykl ruchów składa się z tzw. podwójnego kroku. Po wykonaniu sekwencji ruchów, wszystkie części ciała zajmują takie samo położenie, jak na początku (ryc. 2).

Rycina 2

 

W pracy kończyn dolnych możemy wyróżnić dwie fazy:

  • Wymachową (wahadłową), kiedy noga przemieszcza się do tyłu, w kierunku pośladka (tzw. tylna faza), a następnie w przód (tzw. przednia faza). Dokładną charakterystykę wyżej opisanych faz tej części kroku biegowego przedstawiono w tabelach 1 oraz 2.

 

Tabela 1. Charakterystyka kroku biegowego – wymach (tylna faza)

 

Tabela 2. Charakterystyka kroku biegowego – wymach (przednia faza)

 

  • Oporową – pozwalającą na oddziaływanie masy ciała na podłoże, gdzie podudzie i stopa prowadzone są aktywnie w kierunku podłoża. Dokładną charakterystykę wymienionej fazy tej części kroku biegowego zaprezentowano w tabelach 3 oraz 4.

 

Tabela 3. Charakterystyka kroku biegowego – podpór (przednia faza)

 

Tabela 4. Charakterystyka kroku biegowego – podpór (tylna faza)

 

 Tułów biegacza jest lekko pochylony w przód, głowa ustawiona jest w jego przedłużeniu, a wzrok jest skierowany przed siebie, lekko w dół (fot. 1). Prawidłowe położenie tej części ciała podczas biegu uwarunkowane jest m.in. siłą mięśni tułowia, prędkością biegu, warunkami zewnętrznymi (np. opór wiatru). 



 


 


 

 

 

Tabela 5. Podstawowe błędy występujące podczas biegu i sposoby ich korygowania

 

Ramiona zawodnika ustawione są naprzemianstronnie w stosunku do kończyn dolnych (fot. 2). Są one zgięte w poszczególnych stawach (kąt rozwarty w stawie łokciowym). Kończyny górne pracują w płaszczyźnie strzałkowej w przód i w tył, aktywnie wspomagając pracę kończyn dolnych (fot. 3).

Zaprezentowana powyżej technika biegu bardzo często, na skutek wielu czynników, ulega zakłóceniom. Pojawiają się błędy, które utrudniają, a niekiedy wręcz uniemożliwiają realizację zakładanych celów szkoleniowych. 

W tabeli 5 zaprezentowano podstawowe błędy, które występują podczas biegów wytrzymałościowych oraz sposoby ich korygowania.

Struktura biegu wytrzymałościowego

Biegi wytrzymałościowe mają nieco inną strukturę niż biegi sprinterskie. Dla potrzeb szkolnego wychowania fizycznego właściwy wydaje się typowy podział dystansu biegowego na trzy podstawowe części (ryc. 3).


 

Rycina 3

 

Start wysoki

Start wysoki stosuje się we wszystkich biegach powyżej 400 metrów oraz w biegach sztafetowych (oprócz pierwszej zmiany). Składa się on z dwóch następujących komend:

„Na miejsca”
W oczekiwaniu na rozpoczęcie biegu, zawodnik stoi około dwa, trzy metry przed linią startu. Na sygnał „na miejsca” podchodzi i zatrzymuje się w wykroku, przed tą linią, przyjmując odpowiednią pozycję (fot. 4):

  • tułów lekko pochylony,
  • wzrok skierowany przed 
  • siebie,
  • nogi lekko ugięte,
  • ręce ustawione naprzemianstron...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy